Nieuws

Duurzame energie uit de natuur

Gepubliceerd op
11 juni 2012

Een verhoging van productie en oogst van biomassa uit natuurgebieden kan een bijdrage leveren aan het opwekken van duurzame energie. Volgens onderzoekers van Alterra Wageningen UR is dit mogelijk zonder grote effecten op biodiversiteit, mits die oogst plaatsvindt in bos van lagere biologische kwaliteit, zoals productiebos (Alterra rapport 2305).

Image.jpg

In totaal bedraagt de jaarlijkse bijgroei van biomassa in de Nederlandse natuur circa 2,6 miljoen ton droge stof. Twee derde hiervan groeit in bossen en krap een kwart op graslanden. Bossen hebben de grootste potentie voor extra biomassa opbrengst, temeer daar een groot deel van de jaarlijkse bijgroei niet wordt geoogst. Dit in tegenstelling tot graslanden. Verhoging van de biomassa oogst in natuurgebieden kan echter ten koste gaan van de biodiversiteit. Die effecten kunnen beheerders echter tot op zekere hoogte compenseren.

Productiebos

Bos met een productiefunctie biedt de beste mogelijkheden om extra biomassa binnen te halen zonder negatieve effecten op de biodiversiteit. Dit komt doordat hier vaak elementen ontbreken die belangrijk zijn voor de biodiversiteit, bijvoorbeeld dood hout, overgangen naar lagere begroeiingen en open plekken. Het bos extra uitdunnen kan dan extra biomassa opleveren met zelfs positieve effecten op de biodiversiteit. Daarnaast kan ook het tak- en tophout worden verzameld, maar dit heeft effect op soorten die afhankelijk zijn van dood hout. Als compensatie van die negatieve effecten kunnen beheerders delen van het bos niet oogsten en plekken permanent open houden en geleidelijke overgangen tussen bos en lage vegetaties creëren. Dit helpt met name lichtafhankelijke soorten die met het recente bosbeheer weinig kansen krijgen en gaat goed samen met het oogsten van meer biomassa.

Niet-productiebossen

Bostypen die voldoen aan Natura 2000 kwaliteit, inheems loofbos op oude groeiplaatsen, of oude, goed ontwikkelde loofbossen zijn ongeschikt voor extra biomassa oogst vanwege de hoge natuurwaarde. De schade door extra houtoogst gaat hier te veel ten koste van waardevolle elementen, die niet eenvoudig te compenseren zijn.
Extra houtoogst in andere bostypen zonder productiefunctie levert beperkte risico’s voor biodiversiteit op, mits niet meer dan 20 procent van de jaarlijkse bijgroei worden afgevoerd. Net als in de productiebossen kunnen beheerders negatieve effecten compenseren door oogst te gebruiken om geleidelijke overgangen en open ruimten te creëren.

Links