Nieuws

Een nieuwe, bodemfysische schematisatie van Nederland

Gepubliceerd op
12 februari 2013

In een Publiek-Privaat-Samenwerkingsverband van het waterschap Vallei en Eem, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en Alterra Wageningen UR is een nieuwe, bodemfysische schematisatie voor Nederland ontwikkeld. Deze schematisatie geeft een gedetailleerd beeld van de bodemfysische eigenschappen van de afzonderlijke horizonten waaruit de bodem is opgebouwd, en is belangrijk voor modelstudies.

“Deze nieuwe schematisatie vervangt de veelvuldig gebruikte PAWN-schematisatie uit 1988,” zegt projectleider Henk Wösten. “Hij vormt een belangrijk invoergegeven in modelstudies naar bijvoorbeeld antiverdroging, uitspoeling van mest en nutriënten en gedrag van pesticiden in de bodem. Waterretentie en verzadigde  en onverzadigde waterdoorlatendheid zijn de cruciale bodemfysische eigenschappen die het transport van water en nutriënten in iedere bodem bepalen. We hebben de invoer van gegevens verbeterd; dit zorgt voor een betere overeenstemming tussen de modeluitkomsten en praktijkwaarnemingen en draagt zodoende bij aan de acceptatie van modeluitkomsten door gebruikers. De beleidsuitvoering wordt zo vergemakkelijkt.”

Henk Wösten heeft met collega’s een nieuwe methodologie ontwikkeld waarbij de 315 bodemeenheden van de Bodemkaart van Nederland, schaal 1 : 50 000, bodemfysisch zijn gekarakteriseerd. Vervolgens heeft hij deze 315 eenheden doorgerekend met een relatief eenvoudig hydrologisch model en aan de hand van de modeluitkomsten zijn de 315 bodemeenheden geclusterd tot 72 bodemfysische eenheden. Daarbij gaat het onder andere om de diepte van de grondwaterstand, het verzadigingstekort, de beschikbare waterberging, het C-waarde profiel en de hoofdgrondsoorten.

Het eindresultaat is BOFEK2012, de nieuwe BOdemFysische EenhedenKaart. Om deze gegevens bij modelberekeningen van water- en stoffentransport in de bodem te kunnen gebruiken is een dataset samengesteld met informatie over het GIS-bestand met de geografische verbreiding van de BOFEK-eenheden in Nederland, en profielschetsen met de laagopbouw van het bodemprofiel tot 1.20 beneden maaiveld en de daaraan gerelateerde, bodemfysische kenmerken.

Deze nieuwe, bodemfysische schematisatie vormt een belangrijke, betrouwbare pijler onder modelstudies naar bijvoorbeeld emissies van ammoniak en nutriënten en effecten van veranderingen in water- en bodembeheer.

Volgens dezelfde systematiek is ook een Hydrological Response Units map gemaakt voor de Limpopo-rivier in Zuid-Afrika.

De nieuwe Bodemfysiche Eenhedenkaart