Project

Een nieuwe rol voor de verloskundige

Hoe kan de educatie, begeleiding en zorg rondom seksuele gezondheid van jongeren het beste verbeterd worden?

Verloskundepraktijk De Bakermat in Wageningen, daarin gesteund door de KNOV, denkt dat de relatie tussen levensstijl en gezonde zwangerschappen in educatie nog onvoldoende aandacht krijgt. Vooral VMBO’ers worden nu niet of nauwelijks bereikt. Op scholen is er wel aandacht voor seksuele gezondheid, maar de invulling van de lessen hierover is heel divers en vaak afhankelijk van leraren biologie of maatschappijleer.

Verloskundigen kunnen juist een rol hebben in het bevorderen van een gezonde zwangerschap en, meer in het algemeen, van seksuele gezondheid. Daarom is Verloskundepraktijk De Bakermat begonnen met lessen aan VMBO-ers als onderdeel van het project ‘Seksuele gezondheid’ in samenwerking met de GGD Gelderland-Midden uitvoert. Het project ontvangt subsidie van de gemeente Wageningen. Directe aanleiding voor het project was de toename van het aantal tienerzwangerschappen in Wageningen.

Onderzoek

Doel

Het doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in de sterkten/kansen en zwakten/belemmeringen voor een nieuwe rol voor de verloskundigen. Daartoe zijn twee onderzoeksvragen geformuleerd:

  1. Wat zijn sterkten/zwakten en kansen/belemmeringen voor het verzorgen van educatie over seksuele gezondheid aan laagopgeleide jongeren door verloskundigen?
  2. Wat zijn sterkten/zwakten en kansen/belemmeringen voor het verbreden van de taken rondom seksuele gezondheid voor verloskundigen zelf en wat betekent dit voor de eerstelijns gezondheidszorg en voor de maatschappij?

Methode

De vragen zijn beantwoord op basis van vier deelonderzoeken, aangevuld met literatuur en informatie van leden van de begeleidingscommissie.

  • Verkenning naar de visie van stakeholders ten aanzien van de nieuwe rol van verloskundigen op basis van literatuuronderzoek, stakeholderanalyse en vragenlijsten.
  • Literatuuronderzoek naar seksuele gezondheidsverschillen onder jongeren en naar mogelijkheden voor het bevorderen van seksuele gezondheid.
  • Een inventarisatie van bestaande ervaringen en geleerde lessen in Zweden, Amsterdam en Friesland door middel van semi-gestructureerde interviews.
  • De evaluatie van de drie lessen over de gezonde zwangerschap verzorgd door de verloskundige op het VMBO in Wageningen. De evaluatie bestond uit een schriftelijke vragenlijst die is ingevuld door 48 leerlingen, een interview met de docent en de verloskundige, een focus groepsgesprek met vier leerlingen, observatie tijdens de lessen en een analyse van verslagen van 24 leerlingen.

Conclusies

Verloskundigen kunnen een rol spelen in de educatie van jongeren op het gebied van seksuele gezondheid. Sterkten zijn hun deskundigheid op dit terrein, hun praktijkervaring en dat zijn door jongeren serieus worden genomen. Om die rol te vervullen, moeten verloskundigen zich scholen in didactiek, manieren vinden om de educatie in te bedden in de eigen praktijk en samenwerken met de gemeente, de GGD en scholen.

De school is een belangrijke setting waar jongeren informatie en vaardigheden opdoen rondom veilige seks, communicatie over seks en het omgaan met relaties.
De evaluatie van de lessen laat zien dat jongeren meer weten over de ontwikkeling van de foetus, over medicijngebruik, rauw vlees en foliumzuur. Kennis over gezonde voeding, (niet) roken en anticonceptie hadden de leerlingen al. De leerlingen waren enthousiast over de les van de verloskundige, stelden veel vragen en letten meer op dan anders. On de lessen was aandacht voor anticonceptie, SOA’s, tienermoederschap en gezond zwanger worden. Graag hadden de leerlingen nog meer willen weten over zwangerschap en bevalling en over het beroep van de verloskundige.