Project

Effectiviteit van bacteriënpreparaat EM (Effectieve Micro-organismen)

EM: Effectieve Micro-organismen of Effectieve Magie?
De Wetenschapswinkel van Wageningen UR onderzocht in opdracht van Velt, een Vlaamse organisatie van hobbytuinders, de effectiviteit van het bacteriënpreparaat EM. Uit het onderzoek blijkt dat de resultaten van het gebruik van EM zeer variabel kunnen zijn en dat er geen aantoonbaar positief effect is van het toevoegen van EM.

bacteriënpreparaat EM

Regelmatig worden (met name biologische) hobbytuinders geconfronteerd met handelaren die producten aanbieden op basis van de Japanse zogenoemde Effectieve Micro-organismen-technologie (EM). Het door de leverancier vermelde werkingsgebied van dit ‘mengsel van bacterieculturen van nuttige en in de natuur voorkomende micro-organismen’ is zeer breed: verbetering van de bodemvruchtbaarheid, bladbemesting, versnelde compostering, verbetering van het ziektewerend vermogen van de bodem, e.d. Om te beoordelen of EM voor de hobbytuinder van waarde kan zijn, werden twee van de claims onderzocht door Wageningse onderzoekers.

Het eerste onderzoek richtte zich op de ziektewerendheid van de bodem. Hier bleek dat EM meestal geen ziekteonderdrukkend effect heeft, behalve voor één specifieke ziekteverwekker in één van de vijf geteste gronden. EM verhoogde dus niet de algemene ziekteonderdrukking van de gebruikte gronden. Toevoeging van EM stimuleerde in sommige gevallen zelfs de ontwikkeling van een andere specifieke ziekteverwekker.

onderzoek EM

Het tweede onderzoek was er op gericht vast te stellen of de voedingswaarde van compost mét EM hoger is dan die van compost zónder EM. Aangetoond is dat EM geen duidelijk effect heeft op het verloop van het composteerproces, noch op het organischestof-gehalte en de nutriëntengehaltes van de geproduceerde compost.

Dit onderzoek heeft, evenals voorgaand onderzoek, aangetoond dat de resultaten van het gebruik van EM zeer variabel kunnen zijn, afhankelijk van de werkelijke microbiële samenstelling van het EM-product, de grond, de plantensoort en de pathogenen. Velt-leden kunnen natuurlijk zelf besluiten of zij EM-producten willen gebruiken. Het is echter wetenschappelijk aangetoond dat biologisch beteelde gronden van zichzelf al ziekteonderdrukkend zijn, mede door een grote diversiteit aan micro-organismen. Het is dan ook twijfelachtig of het onderdrukkend vermogen verbeterd kan worden door toevoeging van gekweekte micro-organismen aan een toch al zeer rijke bodem.

Tijdens de Velt studiedag op 8 maart 2008 in Antwerpen is het onderzoek besproken met de aanwezigen waaronder een vijftigtal Velt-leden en de importeur van EM.

Afronding

Maart 2008

Download

In de media

Opdrachtgever

Vereniging voor ecologische leef- en teeltwijzen (VELT) - www.velt.be

Projectcoördinatie

Leerstoelgroep Rurale Sociologie, Hugo Hoofwijk, De Groene Link

Uitvoering

Leerstoelgroep Biologische Landbouwsystemen, Ariena van Bruggen, Wim Blok, Oscar de Vos, Dine Volker, Geert van Diepen

Begeleidingscommissie

Barbara Hoekstra, Cel Thuiscomposteren, VLACO vzw, www.vlaco.be

Koen Willekens, TAD FarmCOMPOST, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek ILVO, www.ilvo.vlaanderen.be

Dirk Reheul, Vakgroep Plantaardige Productie, Faculteit bio-ingenieurswetenschappen, Universiteit van Gent

Financiering

Wetenschapswinkel Wageningen UR

Contact

Hugo Hoofwijk - Projectcoördinatie