Nieuws

Joost Hordijk: Quinolone resistentie en ESBL/AmpC’s in commensal Escherichia coli in vleeskalveren

Gepubliceerd op
26 februari 2013

In Nederland komt bij vleeskalveren resistentie tegen antibiotica veel voor. Hoe deze ontstaat en wat de achterliggende werking is, is echter nog niet bekend. Joost Hordijk heeft in zijn proefschrift gekeken naar het vóórkomen en de werkingsmechanismen van resistentie van bacteriën tegen de antibioticagroepen chinolonen en Extended Spectrum Cefalosporinen (ESC). Deze groepen antibiotica zijn van groot belang in de humane geneeskunde en ze worden ook bij dieren geregeld gebruikt. Door resistentievorming kunnen deze middelen hun werking verliezen.

Van alle Escherichia coli bacteriën die zijn verzameld uit kalvermest in een surveillancestudie naar antibioticumresistentie was 14% resistent tegen chinolonen. Bacteriën worden resistent doordat zij aanpassingen hebben in genen, waardoor de antibiotica niet meer goed werken. Alle resistente E. coli bacteriën bevatten één of meerdere veranderingen in het gyrA-gen, waardoor de chinolonen minder goed werken. Ongeveer 50% bevatte daarnaast veranderingen in het parC en/of parE-gen. Het eerste in Nederlandse vleeskalveren aangetoonde overdraagbare chinolonen-resistentiegen (qnrB19 ) werd gevonden in 2009. Overdraagbare resistentiegenen hebben de potentie om relatief snel te spreiden, echter dit is bij qnr genen in vleeskalveren niet waargenomen.

Resistentie tegen ESC wordt voornamelijk veroorzaakt door Extended Spectrum Beta-Lactamasen (ESBLs) of AmpC beta-lactamasen. Dit zijn enzymen die beta-lactam antibiotica afbreken; de groep waartoe de penicillinen en cefalosporinen behoren. De ESBL/AmpC-genen liggen veelal op plasmiden en zijn dus overdraagbaar. Uit mestmonsters verzameld op vleeskalverbedrijven tussen 1997 en 2010 blijkt dat ESBL/AmpC producerende E. coli bacteriën steeds vaker vóórkomen. Hoeveel resistente E. coli werd gevonden verschilde sterk tussen verschillende vleeskalverbedrijven. Ook het vóórkomen van verschillende ESBL-genen binnen bedrijven verschilde sterk in de tijd.

Promotie:

28 februari 2013 om 12.45 uur, Academiegebouw Utrecht

Promotor 1: Prof.dr. D.J. Mevius, Promotor 2: Prof.dr. J.A. Wagenaar

Title Thesis Joost Hordijk: Quinolone resistance and ESBL/AmpC’s in commensal Escherichia coli in veal calves