Petra Tielemans, projectleider Duurzame Zuivelketen

Testimonial

LEI ontwikkelt set indicatoren voor Duurzame Zuivelketen

De Nederlandse zuivelsector wil wereldwijd koploper in duurzaamheid zijn. Om dat te onderstrepen, heeft de sector zijn krachten gebundeld in de Duurzame Zuivelketen.

Petra Tielemans, projectleider Duurzame Zuivelketen
Het LEI heeft oog voor de dilemma’s van de sector, zonder daar kritiekloos in mee te gaan.
Petra Tielemans, projectleider Duurzame Zuivelketen

Sinds 2011 wordt de duurzaamheidsprestatie van melkveehouders en zuivelverwerkers helder in kaart gebracht. Met dank aan het LEI dat een belangrijke bijdrage heeft geleverd bij het ontwikkelen van de te gebruiken set indicatoren.

Duurzame Zuivelketen is een gezamenlijk initiatief van de Nederlandse Zuivel Organisatie en LTO Nederland. Daarmee slaan de zuivelverwerkende bedrijven én de melkveehouders de handen ineen om als keten stap-voor-stap te verduurzamen. “Een echt ketenbrede samenwerking is best bijzonder”, zegt Petra Tielemans, projectleider Duurzame Zuivelketen.

Om de goede positie van de zuivelsector te behouden, hebben NZO en LTO Nederland namens de aangesloten zuivelverwerkers en melkveehouders ambitieuze duurzaamheidsdoelen gesteld op vier gebieden: Klimaat en energie, Diergezondheid en dierenwelzijn, Weidegang en Biodiversiteit en milieu. Maar doelen kunnen nog zo ambitieus zijn, ze hebben weinig zeggingskracht als ze niet meetbaar zijn. Tielemans: “Om doelstellingen te kunnen meten, heb je de juiste indicatoren nodig.”

Draagvlak

De Duurzame Zuivelketen besloot het LEI, het instituut van Wageningen University & Research voor kennis op het gebied van voedsel, landbouw en groene ruimte, om advies te vragen. In samenwerking met consultant Klaas Jan van Calker ging het LEI aan de slag met de ontwikkeling van de set indicatoren waarmee de zuivelsector de eigen duurzaamheidsprestaties kan meten. Tielemans: “Het LEI heeft geadviseerd over mogelijke indicatoren per doelstelling van de duurzame zuivelketen. Vervolgens zijn deze indicatoren met de sector besproken: in gesprekken met alle zuivelverwerkers, LTO en in een klankbordgroep van melkveehouders. Er is veel aandacht besteed aan onderling draagvlak. Belangrijk, want de keten moet natuurlijk wel de overtuiging hebben dat onze meetinstrumenten goed en werkbaar zijn. Uiteindelijk heeft het geleid tot een set van indicatoren die precies aansluit op de duurzaamheidsdoelen en die door zowel NZO als LTO Nederland volledig wordt ondersteund.”

Bedrijven-Informatienet

Het vaststellen van de indicatoren was een belangrijke stap. Volgende stap: hoe stel je met behulp van die indicatoren vast hoe de sector scoort op duurzaamheid? Tielemans: “We hebben eerst geprobeerd om op basis van indicatoren uit bestaande bronnen te bepalen hoe we als sector ervoor staan. Maar het bleek dat we beschikbare informatie vaak niet aansloot bij de doelen die wij hadden geformuleerd. Zo was er nauwelijks informatie beschikbaar over broeikasuitstoot en de informatie die er was, bleek soms verouderd te zijn. Of gegevens hadden betrekking op de totale veehouderij en niet alleen de melkveehouderij. Kortom: we konden dus geen goede uitspraken doen over de duurzaamheidsprestatie van de sector.” De oplossing werd volgens Tielemans gevonden via het Bedrijven-Informatienet. “Hiermee verzamelt het LEI nu al veel onderzoeksgegevens over groepen bedrijven en sectoren, waaronder een steekproef van driehonderd melkveehouders. De indicatoren voor duurzaamheid zijn nu aan het onderzoek toegevoegd. Daaraan voegen we bruikbare gegevens uit andere landelijk beschikbare bronnen toe.” 

Sectorrapportage

Eind 2012 verschijnt de eerste sectorrapportage van de Duurzame Zuivelketen. Dan wordt bekend hoe de sector presteert op basis van de vastgestelde indicatoren. Tielemans realiseert zich dat de sector zich daarmee kwetsbaar opstelt. “Maar de sector wil echt stappen zetten en daar hoort bij dat je transparant bent over wat je doet.”

Het LEI werkt ook samen met de Duurzame Zuivelketen in het project Management of change. Dit project richt zich vooral op primaire ondernemers en erfbetreders. Hoe kijken zij tegen de duurzaamheidsdoelen aan, welke maatregelen gaan ze nemen en welke invloed hebben erfbetreders? Net als het monitoringsproject maakt ook dit project onderdeel uit van het innovatiecontract 2012. Waarschijnlijk komt het ook in het contract voor 2013 terug. 

Samenwerking LEI

Over de samenwerking met het LEI is Tielemans zeer positief. “De mensen van het LEI beschikken natuurlijk over enorm veel kennis van de sector. Maar minstens even belangrijk vind ik hun inlevingsvermogen: ze hebben oog voor de dilemma’s waar de sector mee worstelt, zonder daar kritiekloos in mee te gaan. En ook op persoonlijk vlak klikt het.”