Nieuws

Meerwaarde van innovatieve dijken in het Waddengebied

Gepubliceerd op
18 december 2013

Een Overslagbestendige, een Robuuste dijk en Eco-engineering oplossingen zijn de meest interessante innovatieve dijkconcepten (naast Traditionele dijkversterking) langs de Waddenkust, volgens onderzoek van Alterra Wageningen UR en Deltares. Bij Eco-engineering oplossingen moet je denken aan de Brede Groene Dijk en het concept waarbij de kwelder (al of niet met een extra wal) deel uit maakt van de waterkering.

Samen met de Noordelijke waterschappen hebben de onderzoekers voor diverse dijkconcepten de belangrijkste kenmerken en hun effecten op de omgeving vergeleken met de criteria in de vergelijkingssystematiek van het Deltaprogramma. Vooral de criteria ‘Veiligheid’ en ‘Effecten en kansen voor functies en waarden’ bleken onderscheidend te zijn in dit onderzoek. De score voor ‘Effecten en kansen voor functies en waarden’ blijkt sterk locatieafhankelijk, waarbij de inbreng van stakeholders belangrijk is.

Een Multifunctionele dijk scoort (afhankelijk van de toegepaste functies) hoog op deze beide criteria. Om andere functies (zoals bebouwing) toe te staan moet een Multifunctionele dijk wat zijn over-gedimensioneerd, waardoor deze dijk extra veiligheid biedt. De aanlegkosten zijn hierdoor hoog, maar de beheer- en onderhoudskosten zijn meestal wat lager.

Eco-engineering oplossingen scoren hoog op het criterium ‘Effecten en Kansen voor functies en waarden’ en ook redelijk op het criterium ‘Uitvoerbaarheid’, en lijken daarom ook kansrijk en interessant om verder te onderzoeken.

De onderzoekers constateren diverse aandachtspunten bij het invoeren van invoeren van innovatieve dijkconcepten in het Waddengebied:

  • Combinatie met ander beleid, ruimtelijke ontwikkelingen of strategieën
  • Technische uitvoerbaarheid, procedurele risico’s (juridisch) en procesriciso’s (maatschappelijk en bestuurlijk)
  • Robuuste concepten zijn qua uitvoerbaarheid niet risicovol, maar procedureel lastig
  • Weerstand van bewoners bij concepten die overslag of overstroming toelaten
  • Hybride oplossingen, het toepassen van Eco-engineering en Dynamisch stabiele concepten zijn in het Waddengebied risicovol door Natura 2000-wetgeving, omdat deze wet het heel moeilijk maakt om de dijkzone zeewaarts uit te breiden

Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken samen met de Noordelijke Waterschappen voor het Deltaprogramma Waddengebied ‘Innovatieve dijken/kunstwerken/keringen (Wadden)’. Deltares bepaalt in aanvullende studies voor de meest kansrijke dijkconcepten de effectiviteit voor de waterveiligheid via het modelleren van de benodigde dijkverhoging van elk innovatief dijkconcept. Deltares kijkt daarbij specifiek naar het effect van kwelders voor de dijk. Dienst Landelijk Gebied en Deltares berekenen op basis van de benodigde volumes zand en klei de kosten van de kansrijke dijkconcepten en Alterra Wageningen UR en IMARES brengen de baten voor natuur en recreatie in beeld.

Meer details in het rapport ‘Gevoeligheidsanalyse Innovatieve Dijken Waddengebied; Een verkenning naar de meest kansrijke dijkconcepten voor de Waddenkust’ door Jantsje M. van Loon-Steensma en Harry A. Schelfhout, november 2013.