Natuur meten in sloten en beken

Nieuws

Natuur meten in sloten en beken

Gepubliceerd op
28 juni 2012

Bestaande natuurgraadmeters voor sloten en beken gaan uit van de aan- of afwezigheid van zeldzame natuurdoelsoorten. Bij reguliere monitoring worden doelsoorten echter weinig aangetroffen. Onderzoekers van Alterra maakten twee sets van goed te meten indicatoren die het voorkomen van een groep van algemenere, kenmerkende, functionele of gevoelige soorten als maat gebruiken.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft voor beleidsevaluaties behoefte aan een nieuwe natuurgraadmeter voor sloten en beken. De bestaande graadmeters gaan uit van de aan- of afwezigheid van zeldzame natuurdoelsoorten. Onderzoekers weten echter dat de doelsoorten weinig worden aangetroffen bij reguliere monitoring. Hierdoor wordt van slechts weinig wateren een goed beeld van de aquatische natuurkwaliteit verkregen. Beter zou het zijn om het voorkomen van een groep van algemenere, kenmerkende, functionele of gevoelige soorten te gebruiken als maat. De vraag is alleen wat je dan moet meten en hoe je de metingen moet beoordelen. Onderzoekers van Alterra maakten twee sets van goed te meten indicatoren en stelden vast dat ze op die manier een goede maat voor natuurkwaliteit kunnen opstellen. Hun methode en de gemaakte keuzes staan in het WOt-rapport Methodiek waardering aquatische natuurkwaliteit.


De onderzoekers hebben een methode ontwikkeld met meervoudige indicatoren. Ze combineerden verschillende individuele indicatoren met elkaar, zoals soortenrijkdom van een bepaalde groep, verhoudingen tussen groepen, tolerantie en gevoeligheid van organismen en functionele eigenschappen. Dit geeft volgens hen een beter beeld van de reactie van de levensgemeenschap op menselijke verstoring dan afzonderlijke soorten, omdat verschillende aspecten van het ecosysteem belicht worden.

Voor zowel de beken als voor de sloten is er nu een prototype beschikbaar dat verder nog verfijnd moet worden voordat de graadmeter echt gebruikt kan worden voor signalering, beleidsevaluatie en verkenningen.

Meer informatie:

Verdonschot, R.C.M. & P.F.M. Verdonschot (2010) Methodiek waardering aquatische natuurkwaliteit; ontwikkeling van graadmeters voor sloten en beken, WOt-rapport 113. Wageningen, Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu.