Nieuw landelijk onderzoek naar steekmuggen van start

Nieuws

Nieuw landelijk onderzoek naar steekmuggen van start

Gepubliceerd op
10 juli 2020

Dit weekend start een nieuw landelijk onderzoek naar de verspreiding van steekmuggen en door muggen overdraagbare virussen. Mensen die last hebben van steekmuggen kunnen vanaf vandaag meedoen aan het onderzoek door de mate van muggenoverlast wekelijks via het online platform muggenradar.nl te melden.

Steekmuggen kunnen niet alleen overlast veroorzaken. In veel landen dragen ze ook virussen over op mens en dier. In recente jaren zijn in zuidelijk Europa al uitbraken geweest van Westnijlziekte, chikungunya en knokkelkoorts. Onderzoekers vermoeden dat nieuwe, invasieve muggensoorten en door hen overdraagbare virussen ook noordwaarts oprukken. Door de hoge populatiedichtheden van mens en dier, grote transporthubs (zoals Schiphol en de Rotterdamse haven) en het unieke waterrijke landschap is ook Nederland kwetsbaar voor uitbraken van door muggen overdraagbare ziekten. Daarnaast zorgt het opwarmende klimaat mogelijk voor een verlengde periode van activiteit van reeds aanwezige muggen, zoals de gewone huissteekmug.

Veldstudies naar interactie met vogels

Om ons beter voor te bereiden op mogelijke toekomstige uitbraken is het van belang te begrijpen hoe ons milieu, klimaat en wij zelf invloed kunnen hebben op steekmuggen en de door hen overgebrachte ziekten. Deze zomer wordt daarom gedurende twaalf weken in zestien uiteenlopende leefgebieden voor muggen (variërend van sterk verstedelijkt gebied in Rotterdam tot een bosgebied bij Wageningen) onderzoek gedaan naar hun interactie met vogels. Vogels zijn namelijk een belangrijke bron van bloed voor steekmuggen. Om die reden kunnen vogels een rol spelen in de overdracht van virussen op muggen en vice versa.

Muggenradar

Het vermoeden is dat wanneer de steekmugaantallen en de activiteit van muggen in Nederland toenemen, ook het aantal meldingen van ernstige overlast toeneemt. Om dit te onderzoeken willen de onderzoekers de muggenvangsten in het veld vergelijken met de overlastmeldingen die via muggenradar.nl worden doorgegeven. Iedereen die dat wil kan de komende drie maanden wekelijks op muggenradar.nl aangeven of en hoeveel overlast men ervaart. Het is voor het onderzoek dus ook interessant om te weten als er géén muggenoverlast ervaren wordt.

One Health PACT consortium

De veldstudies zijn opgezet door Wageningen University & Research, Universiteit Leiden en het Vogeltrekstation (samenwerkingsverband tussen NIOO-KNAW en de Ringersvereniging) en vinden plaats naast een al langer bestaand vogelmonitoringprogramma.

Het onderzoek vindt plaats binnen het kader van het One Health PACT consortium. In 2019 is vanuit de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) financiering toegekend voor onderzoek naar de effecten van veranderingen in klimaat, milieu en menselijk handelen op steekmuggen en de door hen overgedragen infectieziekten. In dit kader is One Health PACT opgericht. One Health PACT wordt gecoördineerd vanuit de afdeling Viroscience van het Erasmus MC en is een samenwerkingsverband tussen Nederlandse en buitenlandse universiteiten, onderzoeksinstituten en overheidsinstanties.

Binnen het consortium wordt onder andere onderzoek gedaan naar de verspreiding van muggen- en gastheerpopulaties, virussen, vaccinontwikkeling en wiskundige modellen van toekomstige uitbraakscenario’s.