Nieuws

PPO doet onderzoek naar stekken van boomkwekerijgewassen onder LED-verlichting

Gepubliceerd op
23 maart 2011

PPO Bloembollen, Boomkwekerij & Fruit is onlangs in Lisse een proef gestart naar het stekken van boomkwekerijgewassen onder LED. De stekken worden zonder daglicht beworteld in een klimaatcel met LED-licht. In de proef wordt onderzocht of de gewassen sneller bewortelen en/of een hoger slagingspercentage behalen. In de proef worden vijf gewassen getest onder verschillende LED-kleuren met financiering van PT en Philips. LED-belichting staat de laatste jaren volop in de belangstelling in de glastuinbouw.

Stekken

Deze manier van belichten kent namelijk enkele grote voordelen: 

  • beter op de gewenste plaats te krijgen, bijvoorbeeld tussen het gewas,
  • optimale afstelling van het gewenste lichtspectrum, waardoor betere gewassturing mogelijk is.
  • weinig warmte-ontwikkeling, waardoor meerlagenteelt mogelijk is.
  • energiezuinig: nabije toekomst (< 5 jaar)

Ook in de boomkwekerij biedt LED-belichting waarschijnlijk perspectief. Hierbij kan het eerste gedacht worden aan het stekken van boomkwekerijgewassen. Met name bij het stekken in het najaar en winter heeft bijbelichting een positief effect op het stekresultaat, maar tot nu toe is bijbelichting meestal niet rendabel. Gezien de voordelen van LED-belichting, zijn er interessante mogelijkheden.

De samenstelling van het licht bepaalt namelijk (mede) het uiterlijk van een plant. Als er weinig rood licht is en veel verrood licht, gaan planten strekken en vormen grotere, dunnere bladeren. Als er minder verrood licht is, groeien planten juist compacter. De planten strekken minder, vertakken meer en ze hebben kleinere, dikkere bladeren.

Uit de literatuur blijkt dat rood licht de beworteling kan stimuleren. Ook de hoeveelheid blauw licht heeft invloed op de vorm van een plant. Te weinig blauw licht geeft meer strekking en grotere, dunnere bladeren. Veel planten hebben een minimale hoeveelheid blauw licht nodig voor een normale ontwikkeling. Het is ook mogelijk extra blauw licht te geven. Dit heeft een positief effect op de vertakking en resulteert in kleinere, dikkere bladeren. Verder stimuleert blauw licht de verdamping. Wel lijkt het duidelijk dat planten een combinatie van rood en blauw licht nodig hebben om goed uit te groeien.

Het stekken van boomkwekerijgewassen gebeurt normaliter in kassen. Voor een goed stekresultaat is het micro-klimaat belangrijk, zoals RV, temperatuur, licht en CO2-gehalte. Hierbij wordt het daglicht als lichtbron gebruikt, de RV wordt verhoogd d.m.v. folietunnels of vernevelsystemen en de temperatuur wordt geregeld d.m.v. verwarming of koelen. In de praktijk kunnen niet altijd alle factoren optimaal gemaakt worden. Naar verwachting kan dit verbeterd worden door het stekken in een geconditioneerde (klimaat)ruimte uit te voeren met LED-belichting. Het proces is dan beter te sturen omdat alle factoren naar behoefte geregeld kunnen worden. Ook kan efficiƫnt CO2 worden toegediend. Daarnaast kunnen de vertakking en de beworteling verbeteren, door optimaal inzetten van de gewenste lichtkleuren.

Omdat LED-belichting weinig warmte afgeeft, kan het goed in een meerlaags systeem toegepast worden. Dit kan een enorme ruimtebesparing opleveren (wellicht meer dan 80%). Door de relatief kleinere ruimte zal het klimaat beter gestuurd kunnen worden. De mogelijkheden voor het bouwen van (relatief kleine oppervlakten) glas in de boomkwekerij voor bijvoorbeeld vermeerdering worden steeds meer beperkt door lokale overheden, omdat dit als verrommeling van het landschap ervaren wordt. Een meerlaags systeem vraagt minder ruimte en minder glas en kan hiervoor ook een oplossing zijn.

In de proef zijn 5 lichtbehandelingen aangelegd, namelijk variaties van rood, blauw en verrood licht. Al deze lichtkleuren worden getest in vijf gewassen, namelijk Buxus, Lavendel, Ceanothus, Chamaecyparis, en Juniperis. In de eerste fase van de proef wordt de wortelvorming onderzocht.