ecosystem services management effect

Promotie

Quantifying the effects of management on ecosystem services

Door de mens ingerichte en beheerde landschappen kunnen veel waardevoller zijn voor de samenleving dan nu het geval is, door de levering van ecosysteemdiensten. Dit geldt voor landbouwgebieden in Noord-Brabant, de wereldwijd voorkomende droge weidegronden, waar één miljard mensen voor hun levensonderhoud van afhankelijk zijn, en de sterk bedreigde mangrovebossen in Indonesië. Voorwaarde is wel dat bij het beheer van deze landschappen voldoende ruimte wordt gegeven aan natuur. Beleidsmakers en publiek weten echter niet welke ecosysteemdiensten bij verschillend landschapsbeheer geleverd worden en welke natuurlijke randvoorwaarden nodig zijn.

Promovendus APE (Alexander) van Oudenhoven MSc
Promotor prof.dr. HBJ (Rik) Leemans
Copromotor dr. RS (Dolf) de Groot
JRM (Rob) Alkemade
Organisatie Wageningen University, Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse
Datum

wo 21 januari 2015 16:00 tot 17:30

Locatie Aula, gebouwnummer 362
Generaal Foulkesweg 1
362
6703 BG Wageningen
0317-483592

Landbouw hand in hand met natuurbeheer

In het beheer van Nationaal Landschap ‘Het Groene Woud’ (Noord Brabant) staat al sinds 2000 de combinatie van landbouwproductie, recreatie, en natuurbehoud en –herstel centraal. Cruciaal in dit beheer is het verbinden van natuurgebieden, middels ‘groene landschapselementen’ zoals bermen, boomrijen en hagen. Als het beheer in het hele landschap zou worden toegepast kan de natuur bijdragen aan de invang van zo’n 640 ton fijnstof (lokale emissiereductie van 15%). Bovendien zijn bestuiving en natuurlijke plaagbestrijding zo’n 50% hoger in landbouwgewassen die minder dan een kilometer bij de natuur worden geteeld.

26 kruiwagens bodemverlies per hectare door intensieve begrazing

Wereldwijd zijn één miljard mensen die leven in droge gebieden (regenval rond 350 mm per jaar) voor hun levensonderhoud afhankelijk van weidegronden, voornamelijk door het houden van vee. Jaarlijks draagt intensieve begrazing wereldwijd bij aan bodemverlies van zo’n 26 kruiwagens (1300 kg) en waterverlies van 400.000 liter per hectare, ten opzichte van onbegraasde weidegronden. Het herstellen van natuurlijke weidegronden of het beperken van de begrazingsintensiteit kan bijdragen tot erosiebeperking en watervasthouding. Dit is van belang om wereldwijde verwoestijning tegen te houden, de overgang van natuurlijke vegetatie naar woestijn.

Mangrovebossen tegen klimaatverandering en overstromingen

In het dichtbevolkte Java (Indonesië) staan mangrovebossen onder enorme druk, vooral vanwege grootschalige vis- en garnalenvijvers (aquacultuur). Van zowel een hectare mangrovebos en een hectare visvijver kan ruim een ton garnalen gevangen worden, alhoewel de visvijver veel toegevoegd voer en bestrijdingsmiddelen behoeft en een mangrovebossen vissen en garnalen ‘gratis’ levert. Bovendien gaat de omzetting van een hectare mangrove naar vijver jaarlijks gepaard met een CO2-emissie van 250 ton, een gemis van recreatiemogelijkheden, en zo’n 20 ton brandhout en constructiemateriaal. Tevens is een strook van 200 meter mangrovebos landinwaarts al genoeg om de meeste stormvloeden tegen te gaan en daarmee de levens van duizenden mensen te beschermen. Beleidsmakers in Java zijn inmiddels aan de slag gegaan met van Oudenhoven’s aanbevelingen om ecosysteemdiensten mee te nemen in landschapsbeheer.

De drie verschillende voorbeelden laten de gevolgen zien van het niet benutten van ecosysteemdiensten voor de samenleving. Bovendien blijkt natuurbehoud of minder intensief landgebruik een positieve invloed te hebben op het leveren van ecosysteemdiensten.