Nieuws

Rijksmuseum toont foto’s van onderzoek Wageningen UR

Gepubliceerd op
26 september 2013

De fototentoonstelling 'Document Nederland: Ons dagelijks brood' in het Rijksmuseum toont hoe in Nederland voedsel wordt geproduceerd. Fotograaf Henk Wildschut: “Voordat ik aan dit project begon had ik een naar beeld bij grootschalige landbouw. Maar ik ben enorm gerustgesteld nu ik gezien heb hoe deze boeren, met hun efficiënte bedrijven, juist oplossingen bieden voor allerlei problemen.”

Ook foto’s gemaakt bij Wageningen UR

Voor zijn fototentoonstelling en zijn boek, getiteld Voedsel, maakte Wildschut ook twee foto’s van Wagenings onderzoek. Hij fotografeerde het varkenstoilet, een uitvinding van VIC Sterksel, en hij maakte foto’s van aardappelen die door genetische modificatie resistent gemaakt zijn tegen de schimmelziekte phytophthora.

Geen romantische ‘Boer zoekt vrouw’-beelden

Wildschuts foto’s laten zien hoe high-tech de voedselproductie in Nederland is. “Bij veel mensen roept die klinische, steriele omgeving een soort weerstand op”, vertelt Wildschut. “Het strookt niet met het idyllische beeld dat ze hebben, dat ‘Boer zoekt vrouw’-idee.” Die verwarring roept de fotograaf expres op. De teksten naast de foto’s zijn daarom enorm belangrijk, vertelt hij. “Bezoekers die de toelichting op de foto’s niet lezen, komen vaak met een negatief gevoel uit die tentoonstelling. Hun beeldvorming zit ze in de weg. Maar hebben ze de uitleg wel gelezen, dan worden ze als het goed is juist hoopvol over de antwoorden die voedselproducenten steeds weer vinden op de vraagstukken van de toekomst”, zegt Wildschut.

Varkenstoilet

De foto van het varkenstoilet, gemaakt bij Varkens Innovatie Centrum (VIC) Sterksel, toont bijvoorbeeld varkens in een roestvrijstalen kooi en een kale vloer. Wie de toelichting niet leest, krijgt wellicht een ongemakkelijk gevoel bij die foto. Het zou een campagne kunnen zijn van een actiegroep die ageert tegen de erbarmelijke omstandigheden waaronder varkens worden gehouden. Maar niets is minder waar. Het varkenstoilet voorziet varkens in hun natuurlijk behoefte om hun ontlasting buiten het nest te doen. De mest wordt direct opgevangen, waardoor veel minder ammoniak vrijkomt. En daardoor hoeft de boer geen dure luchtwassers aan te schaffen. Een innovatie die dus goed is voor de dieren, de boer en het milieu. Maar wie de tekst niet leest, die ziet dat niet.

Genuanceerd beeld

Toen Henk Wildschut kreeg twee jaar geleden de opdracht kreeg van NRC Handelsblad en het Rijksmuseum om het onderwerp ‘voedsel’ onder handen te nemen, dacht hij in eerste instantie: ik ga de misstanden in beeld brengen. “Maar dat idee was vrij snel van de baan. Ik ben niet zo activistisch en zoek graag de nuance. Met een open blik ben ik het Nederlandse voedselsysteem gaan bekijken. Ik zag enorm veel vernieuwing, vooruitgang, verbetering. Dat gaf hoop en stelde me enorm gerust. Ik heb gezien hoe boeren, ondernemers, continu werken aan het oplossen van problemen. Die vernieuwing en verbetering ziet er wel anders uit dan het beeld dat wij, consumenten, over het algemeen in ons hoofd hebben. Dat komt doordat voedselproductie heel ver van ons af is komen te staan. We beseffen niet dat het romantische idee van een boer met zijn handen in de klei niet te rijmen is met onze verwachtingen: we willen veilig, goedkoop voedsel, met oog voor dier en milieu. Ik ontdekte dat grootschaligheid verbeteringen niet in de weg staat. In tegendeel. Grootschaligheid leidt ook tot innovatie, energiebesparing, betere controle op de kwaliteit van onze voeding en zelfs meer dierenwelzijn. Dat was een eye-opener voor mij, en ik denk voor heel veel Nederlanders."

Expositie Rijksmuseum

De tentoonstelling 'Document Nederland: Ons dagelijks brood' is tot en met 7 januari 2014 te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het boek ‘Voedsel’ is onder meer te koop via de website van Henk Wildschut.