Nieuws

Steeds meer natuurbegraafplaatsen in Nederland

Gepubliceerd op
26 november 2013

Natuurbegraven is een nieuw fenomeen in Nederland. Op dit moment telt Nederland veertien natuur-begraafplaatsen. Vijf hiervan richten zich sterk op het beheren van de natuur. Daar heerst ook ‘eeuwige’ grafrust: de graven worden niet geruimd. Als deze terreinen vol zijn worden de terreinen ‘teruggegeven’ aan de natuur. Op de overige begraafplaatsen gaat het vooral om een natuurlijke sfeer op de begraafplaats.

Dit zijn de uitkomsten van een inventarisatie die Alterra voor het Ministerie van Economische zaken heeft gedaan. Het Ministerie wil voor de uitvoering van het natuurbeleid meer inzicht in de manier waarop het natuurbegraven zich in Nederland manifesteert. Onderzocht is vooral hoe de beheerders van natuurbegraafplaatsen het natuurbegraven zelf invullen.

In mei 2013 waren er veertien begraafplaatsen die het label natuurbegraafplaats voeren of dit label toegedicht krijgen. Zes hiervan zijn (delen van) gemeentelijke begraafplaatsen en de overige zijn particulier. De oppervlakte van de onderzochte begraafplaatsen varieert tussen de 0.3 ha en 33 ha.

Op vier na liggen de natuurbegraafplaatsen in de Ecologische Hoofdstructuur (Nationaal Natuur Netwerk). In totaal is dit ruim 100 ha. De begraafplaatsen die volgens het bestemmingsplan natuurbegraafplaats worden genoemd, hebben een maximum aantal graven per ha, dat varieert van gemiddeld 100 tot 425 graven per ha.

De beheerders vinden drie soorten kenmerken belangrijk voor natuurbegraafplaatsen. Ten eerste hoeveel waarde wordt gehecht aan de natuur op de begraafplaats: gaat het om natuurbeheer of om een natuurlijke sfeer? Ten tweede hoe men omgaat met gedenktekens: welke materialen mogen worden gebruikt? Bijvoorbeeld: mogen er alleen natuurlijke en vergankelijke materialen worden gebruikt? Ten derde hoe de graven over het terrein zijn verdeeld: geordend of ongeordend?

Of een begraafplaats wel of geen natuurbegraafplaats is, is afhankelijk van het samenspel tussen deze kenmerken. Daarom kan ook een juridisch of beleidsmatig oordeel over natuur­begraaf­plaatsen moeilijk op een enkel kenmerk, zoals het aantal graven per hectare, worden gebaseerd. Ook de spreiding van de graven over de begraafplaats, het aantal bijzettingen per jaar en de vraag of er sprake is van ‘eeuwige grafrust’ zouden hierin moeten worden betrokken.