Nieuws

Stuifschade beperken door rundveedrijfmest met waterspray

Gepubliceerd op
11 april 2013

Rundveedrijfmest ingeregend met water is een goed alternatief voor het uitrijden van rundveedrijfmest om gewassen te beschermen tegen stuifschade. De werking is gelijk en het kost niet veel meer blijkt uit PPO-onderzoek. Dit onderzoek was voor staatsecretaris Sharon Dijksma reden om in een kamerbrief d.d. 22 maart voor 2013 ontheffing te verlenen voor de toepassing van rundveedrijfmest met waterspray als antistuifmiddel in de veenkoloniale gebieden van Drenthe, Groningen en Overijssel.

Op (veenkoloniale) zandgrond in Noordoost Nederland en op Texel is winderosie of verstuiving van landbouwgrond een probleem. Zonder bescherming ondervindt het jonge gewas stuifschade of komt het zaad bloot te liggen. Ook onkruidzaden en bodemziekten kunnen zich verspreiden en waait organische stof weg. In de omgeving van onbeschermde gronden ontstaat overlast in de vorm van dichtwaaien van sloten en overlast voor verkeer en burgerbevolking.

Bescherming van deze landbouwgronden is dus wenselijk. Hiervoor werd altijd rundveedrijfmest gebruikt. Maar volgens de huidige Nitraatrichtlijn mag drijfmest niet anders dan emissiearm worden uitgereden. Dit om de ammoniakuitstoot uit de landbouw te beperken.

Windtunnel

In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken, Stichting Interprovinciaal Onderzoek  en Productschap Akkerbouw heeft PPO in 2012 onderzoek gedaan naar alternatieven voor het uitrijden van runderveedrijfmest. Er is dus gezocht naar een antistuifmiddel dat zo’n zes weken bescherming biedt.

Voor dit onderzoek hebben de onderzoekers op PPO-proefboerderij 't Kompas te Valthermond een opstelling met een mobiele windtunnel ontwikkeld. Op een ingezaaid proefperceel suikerbiet zijn drie alternatieve antistuifmiddelen onderzocht; houtmulch, cellulose en rundveedrijfmest in één werkgang gecombineerd met water (systeem Wolters). De drijfmest werd direct ingeregend om de ammoniakemissie te beperken. De doseringen waren: houtmulch (550 en 1650 kg/ha), cellulose (500 en 1500 kg ds/ha) en rundveedrijfmest met water (systeem Wolters) (11-12 ton RDM/ha + 4 ton water/ha). De dosering van houtmulch en cellulose komen overeen met 50% en 150% van de (verwachte) praktijkdosering.

De werking van deze drie producten is vergeleken met een ‘bekend standaardproduct’ (rundveedrijfmest 11-12 ton/ha). De producten zijn toegepast op 8 en 9 mei. Op 14 en 23 mei, 13 juni en 4 juli zijn de windtunnelmetingen uitgevoerd.

Werking en kosten

Cellulose geeft aanvankelijk een vergelijkbare bescherming als rundveedrijfmest, de duurwerking lijkt minder dan rundveedrijfmest. De kosten voor cellulose zijn ongeveer twee keer zo hoog dan de vertrouwde rundveedrijfmest.

Houtmulch in de 50% dosering gaf na vijf weken (13 juni) een vergelijkbare bescherming tegen verstuiven als de cellulose 150%, rundveedrijfmest en rundveedrijfmest met water. De kosten van toepassing en van de houtmulch zijn naar schatting vijf keer hoger dan rundveedrijfmest en 2,5 keer hoger dan cellulose.

Rundveedrijfmest met water gaf tot 13 juni een vergelijkbare bescherming als rundveedrijfmest. Daarna leek de bescherming van rundveedrijfmest met water iets beter dan rundveedrijfmest zonder water, maar dit is niet betrouwbaar aangetoond.

Mest met water beste alternatief

Dit onderzoek laat dus zien dat de toepassing van rundveedrijfmest met water een vergelijkbare bescherming tegen verstuiven geeft als rundveedrijfmest, terwijl de toevoeging van water het verlies van ammoniak kan beperken. In welke mate de ammoniakvervluchtiging veranderd met deze toepassing is niet onderzocht in dit onderzoek maar is wel belangrijk voor eventuele toelaatbaarheid.