Project

Vismigratie en het gedrag van vissen rondom knelpunten

Geavanceerde technieken gebruiken voor het begrijpen van visgedrag: vissen filmen in het donkere troebele water en individuele vissen volgen over langere afstand.

Vrije vismigratie

Vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water is de verplichting gesteld om te werken aan vrije vismigratie in Nederland. Hierin is de kennis van specifiek visgedrag rondom knelpunten in de migratieroutes van belang voor een efficiënte aanpak van vrije vismigratie in Nederland.

Dat vissen een barrière kunnen passeren, betekent nog niet dat ze dat ook daadwerkelijk doen. Het gedrag van vis is uiteindelijk bepalend voor het succes van de getroffen maatregelen. IMARES heeft verschillende technieken in huis die de migratiepatronen en het individuele gedrag van vis rondom knelpunten inzichtelijk kunnen maken. Met behulp van een akoestische camera (DIDSON) kunnen we vissen overdag en ’s nachts observeren in troebel water zonder de vissen te verstoren. Daarnaast kunnen we individuele vissen over grote afstanden in grote en kleine watersystemen volgen met een flexibel detectiesysteem (VEMCO).

Vrije migratieroutes zijn voor migrerende vissoorten van groot belang voor hun voortbestaan. Vissen zoals bijvoorbeeld aal maken twee keer in hun leven een enorme reis. Een keer als glasaal (jonge paling) vanuit de paaigronden in de oceaan naar de zoete wateren en later als volwassen schieraal (paairijpe aal) van de zoete wateren naar de paaigronden in de oceaan. In Nederland voorkomende kwetsbare soorten, zoals bijvoorbeeld de zalm, aal, rivierprik, zeeprik, houting en fint, zijn afhankelijk van vrije migratieroutes. Zonder vrije migratieroutes is het voor deze soorten erg lastig om hun reis en hun missie succesvol te voltooien.

Een VEMCO ontvangststation ter grootte van een melkfles kan op verschillende strategische plekken worden geplaatst in het water.
Een VEMCO ontvangststation ter grootte van een melkfles kan op verschillende strategische plekken worden geplaatst in het water.

Techniek laten aansluiten bij gedrag van vis

Het doorgronden van het gedrag van migrerende vis is erg lastig. De variabele omstandigheden, unieke eigenschappen van verschillende knelpunten en natuurlijk de unieke eigenschappen van verschillende vissoorten maken het lastig om het gedrag van vis en de keuzes in de migratie te begrijpen.

Vanuit telemetrie (zender)studies zijn er aanwijzingen dat migrerende vissen zogenaamd terugkeer- of aarzelingsgedrag vertonen als ze eenmaal aangekomen zijn bij waterkrachtcentrales of bij andere obstakels. Ook het gebruik van scheepsluizen of de route ‘aanpassen’ aan de debietverdeling over de vertakkingen van de rivier horen bij het variabele gedrag van migrerende vissen. Investeringen in vrije vismigratie worden efficiënt wanneer ze aansluiten bij het gedrag van migrerende vis. Juist dit gedrag is nog relatief onbekend.