Lezing

Voorbij de Werkelijkheid als Bouwdoos: Causaliteit en Creativiteit

Lezing door Koo van der Wal op dinsdag 4 februari

Organisator Studium Generale
Datum

di 4 februari 2014 20:00 tot 22:00

Locatie Impulse, gebouwnummer 115
Stippeneng 2
6708 WE Wageningen
0317 48 28 28

Het ontstaan van de Sahara, het plotseling troebel worden van heldere plassen, het volledig verdwijnen van kelpbossen door zeekomkommers, mogelijke klimaatomslagen. Dynamische systemen met meerdere evenwichten, kantelpunten en faseovergangen herkennen we tegenwoordig overal om ons heen. Betekent dit dat we de werkelijkheid op een nieuwe manier leren zien en begrijpen? Zitten de krachten van de natuur toch anders in elkaar dan we pak hem beet 30 jaar geleden dachten?


Causaliteit en Creativiteit

Bij het denken over de organisatiepatronen van het leven staat volgens Koo van der Wal het klassieke model van causale verbanden ter discussie. Zijn er meerdere versies van causaliteit?  Is er naast opwaartse ook neerwaartse causaliteit? Of causaliteit in termen van tendensen, alleen geldend in bepaalde situaties, zoals Karl Popper opperde? Maar als zichzelf organiserende processen zich langs causale tendensen ontwikkelen betekent dat tevens dat er richting zit in die ontwikkeling. Streven ecologische systemen in die zin ernaar om zoveel mogelijk alle erin aangelegde potenties tot ontwikkeling te brengen? Weliswaar niet in de richting van een vooraf vaststaand doel, maar wel als open, complex georganiseerd systeem dat creatief en steeds opnieuw onverwachte ontwikkelingen inleidt en nieuwe potenties realiseert?!

Koo van der Wal is emeritus hoogleraar wijsbegeerte aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij publiceerde op het gebied van de ethiek, de rechts- en politieke filosofie, de cultuurfilosofie, de geschiedenis van de wijsbegeerte en de milieufilosofie. Zijn laatste boekpublicatie is: Nieuwe Vensters op de Werkelijkheid; Contouren van een Natuurfilosofie in Ontwikkeling.