Lezing

Voorbij de Werkelijkheid als Bouwdoos: Emergentie

Lezing door Koo van der Wal op dinsdag 28 januari

Organisator Studium Generale
Datum

di 28 januari 2014 20:00 tot 22:00

Locatie Impulse, gebouwnummer 115
Stippeneng 2
6708 WE Wageningen
0317 48 28 28

Het ontstaan van de Sahara, het plotseling troebel worden van heldere plassen, het volledig verdwijnen van kelpbossen door zeekomkommers, mogelijke klimaatomslagen. Dynamische systemen met meerdere evenwichten, kantelpunten en faseovergangen herkennen we tegenwoordig overal om ons heen. Betekent dit dat we de werkelijkheid op een nieuwe manier leren zien en begrijpen? Zitten de krachten van de natuur toch anders in elkaar dan we pak hem beet 30 jaar geleden dachten?

Emergentie

In plaats van bouwstenen van het leven verschuift de focus in ons begrip van de natuur naar de organisatiepatronen van het leven. Organisatiepatronen die processen als stofwisseling, groei, replicatie, adaptatie, regeneratie etc. gaande houden. Deze levensverschijnselen kennen hun eigen specifieke logica, die niet alleen maar te herleiden zijn tot  puur fysische en chemische kenmerken en regelmatigheden. Sterker: het neemt die regelmatigheden volgens Van der Wal op in hogere-orde configuraties, ‘overvormt’ ze en stuurt vervolgens de lagere-orde processen weer aan. Het bewustzijn, is in deze visie niet slechts een neveneffect van chemische breinprocessen, maar stuurt vanuit haar hogere samenhang met daarvoor kenmerkende eigenschappen, ook weer die lagere-orde processen aan.

Koo van der Wal is emeritus hoogleraar wijsbegeerte aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij publiceerde op het gebied van de ethiek, de rechts- en politieke filosofie, de cultuurfilosofie, de geschiedenis van de wijsbegeerte en de milieufilosofie. Zijn laatste boekpublicatie is: Nieuwe Vensters op de Werkelijkheid; Contouren van een Natuurfilosofie in Ontwikkeling.