Bananenvezel: Een sprankje hoop en een schaduw van twijfel voor de Oegandese bio-economie

De transitie naar een bio-economie biedt de mogelijkheid om onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen door gebruik te maken van hernieuwbare grondstoffen, zoals het gebruik van gewasresten voor de productie van natuurlijke vezels. Het is echter nog onzeker of deze mogelijkheid op een duurzame manier kan worden opgeschaald, met name wat betreft de beschikbaarheid van biomassa en de factoren die de productie van die biomassa beïnvloeden, het functioneren van de waardeketen, en de mogelijke gevolgen voor boerengemeenschappen. Dit proefschrift gebruikt verschillende methodes om deze aspecten te onderzoeken in de bananenvezelsector in Oeganda, waar de pseudostam van banaan wordt gebruikt voor de extractie van natuurlijke vezels. De bevindingen laten zien dat industriële ontwikkeling van de sector tijdig zou zijn, maar dat er beperkingen zijn op technologisch, zakelijk en maatschappelijk gebied. De huidige productie van vezels varieert sterk tussen de verschillende boerenbedrijven, en de factoren die nodig zijn om deze substantieel te verhogen brengen andere aspecten, zoals de productie van bananentrossen voor voedsel, in gevaar. Bovendien zou onder de huidige marktomstandigheden het inkomen van boeren omlaag gaan en de milieudruk verhogen. Uiteindelijk stelt het proefschrift een “Integrated Village-based Biorefinery Model (IVBM)” voor als een alternatieve strategie om de productie op een duurzame manier op te schalen, met name in de context van kleinschalige landbouw. Gerichte investeringen in onderzoek, beleidsvorming (en -herziening) en grootschalige publieke bewustwording blijven van cruciaal belang.