Harmonische onkruidonderdrukking: concurrentiedynamiek en ontwerp van graan-vlinderbloemige mengteelten

Op landbouwakkers groeien veel plantensoorten naast de gewassen. Sommige verlagen de opbrengst en worden onkruiden genoemd. Onkruid wordt meestal bestreden met chemische middelen, maar die kunnen de natuur en de gezondheid van mensen schaden, en onkruiden worden steeds resistenter, dus boeren hebben alternatieven nodig. Mengteelt, het samen telen van twee gewassen op hetzelfde land, is een veelbelovende aanpak. Vooral graan-vlinderbloemige mengteelten werken goed: het graan onderdrukt onkruid sterk, terwijl de vlinderbloemige stikstof aan de bodem toevoegt, wat het graan nodig heeft.

In dit proefschrift onderzocht ik waarom zulke mengsels onkruid goed onderdrukken en hoe je ze kunt ontwerpen. Ik benaderde dit vanuit verschillende invalshoeken: veldproeven met veel gewascombinaties, computermodellen die individuele planten in 3D simuleren, en analyses van welke onkruidsoorten in elk systeem voorkomen. Samen lieten deze zien dat het sneller groeiende graan meestal zowel onkruid als de vlinderbloemige overheerst, maar dat een doordacht ontwerp onkruidonderdrukking kan afwegen tegen de opbrengst van beide gewassen, wat een weg biedt naar duurzamere teelt met minder chemische middelen.