Het ontrafelen van virulentiedynamieken in aardappelcystenaaltjes om resistentieabraak te detecteren en tegen te gaan

Nederland is een echt aardappelland, maar de teelt wordt bedreigd door aardappelmoeheid. Deze ziekte wordt veroorzaakt door microscopisch kleine wormen (aaltjes/nematoden) die in de bodem leven en de wortels van aardappelplanten binnendringen. Ze onttrekken voedingsstoffen, waardoor planten klein, geel en weinig productief worden. Boeren gebruiken resistente aardappelrassen om deze aaltjes te bestrijden. In ons onderzoek ontdekten we dat 26 verschillende resistente rassen allemaal rusten op hetzelfde gen voor Globodera pallida resistentie. Daardoor kunnen aaltjes zich hier relatief eenvoudig aan aanpassen. We hebben dit selectieproces nagebootst in de kas en het DNA van verschillende aaltjespopulaties onderzocht om te begrijpen hoe ze resistentie doorbreken. Voor één gen, Gp-pat-1, toonden we aan dat het negatief bijdraagt aan reproductie op resistente aardappels. Met deze kennis ontwikkelden we een DNA-test (qPCR) die kan voorspellen hoe schadelijk een aaltjespopulatie is. Dit helpt boeren om betere keuzes te maken en toekomstige opbrengstverliezen te voorkomen. Bovendien lieten we zien dat een nieuwe resistentie uit Solanum sparsipilum veelbelovend is.