Ga naar de inhoud
NieuwsPublicatiedatum: 18 november 2026

Antibioticaresistentie bij landbouwhuisdieren blijft stabiel

dr. KT (Kees) Veldman
Hoofd Nationaal Referentie Laboratorium voor Antibiotica Resistentie in dieren

De antibioticaresistentie bij landbouwhuisdieren in Nederland is de afgelopen vijf jaar grotendeels stabiel gebleven. Dat blijkt uit de resultaten van de monitoring over 2025, gepubliceerd in het rapport NethMap One Health. Wel zijn er duidelijke verschillen tussen diersectoren en blijven bepaalde resistente bacteriën aandacht vragen.

Antibioticaresistentie vormt een risico voor de gezondheid van mens en dier. Wanneer bacteriën resistent worden tegen antibiotica, kunnen infecties moeilijker te behandelen zijn. Daarom wordt in Nederland jaarlijks onderzocht hoe vaak resistente bacteriën voorkomen bij landbouwhuisdieren en op vleesproducten. Deze monitoring wordt uitgevoerd door respectievelijk Wageningen Bioveterinary Research en Wageningen Food Safety Research.

De jaarlijkse monitoring geeft inzicht in ontwikkelingen binnen de verschillende diersectoren en helpt om mogelijke risico's tijdig te signaleren. De resultaten worden gepubliceerd in het rapport NethMap One Health, waarin ook informatie is opgenomen over antibioticaresistentie bij mensen en het antibioticagebruik bij mens en dier.

Antibioticaresistentie stabiliseert

De monitoring van antibioticaresistentie bij landbouwhuisdieren richt zich onder andere op Escherichia coli, een bacterie die van nature voorkomt in de darmen van gezonde dieren. Deze bacterie wordt gebruikt als indicator om ontwikkelingen in antibioticaresistentie te volgen.

De hoogste resistentieniveaus werden aangetroffen bij vleeskuikens, kalkoenen, vleesvarkens en vleeskalveren. Bij melkvee bleef de resistentie relatief laag.

Ook tussen vleessoorten zijn verschillen zichtbaar. In rundvlees uit de detailhandel werd weinig resistentie aangetroffen, terwijl de resistentiepercentages in varkensvlees voor vrijwel alle onderzochte antibioticaklassen hoger lagen.

Resistentie tegen breedspectrumcefalosporinen

Naast de algemene monitoring wordt specifiek gekeken naar bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica die van groot belang zijn voor de humane gezondheidszorg. Een voorbeeld zijn E. coli-bacteriën die resistent zijn tegen breedspectrumcefalosporinen.

In 2025 werden deze bacteriën het vaakst aangetroffen bij vleeskalveren: bij 40% van de blankvleeskalveren en 25% van de rosékalveren. Bij melkvee lag dit percentage op 18%, bij vleesvarkens op 10% en bij vleeskuikens eveneens op 10%.

Andere opvallende vormen van resistentie

In 2025 werden incidenteel bacteriën aangetroffen die enzymen produceren waarmee ze carbapenem-antibiotica kunnen afbreken. Deze antibiotica zijn van groot belang voor de behandeling van ernstige infecties bij mensen.

Zo werd een carbapenemaseproducerende E. coli aangetroffen in een mestmonster van een melkkoe. Ook werden vergelijkbare resistente bacteriën gevonden in verse kruiden uit Spanje en in een ontlastingsmonster van een hond. Hoewel het om afzonderlijke vondsten gaat, onderstrepen ze het belang van voortdurende monitoring. Door deze bacteriën tijdig te herkennen, kunnen hun aanwezigheid en mogelijke verspreiding beter worden gevolgd.

Resistentie tegen colistine, eveneens een antibioticum dat van belang is voor de humane gezondheidszorg, werd in 2025 slechts sporadisch aangetroffen bij landbouwhuisdieren. Dit hangt waarschijnlijk samen met het beperkte gebruik van dit antibioticum.

“Voortdurend monitoren blijft belangrijk, ook als de aglemene trends in antibioticaresistentie stabiel blijven of verbeteren.”
Kees Veldman
Hoofd Nationaal Referentie Laboratorium voor Antibiotica Resistentie in dieren

Voortdurende monitoring blijft belangrijk

De resultaten over 2025 laten zien dat antibioticaresistentie bij landbouwhuisdieren voor veel onderzochte bacteriën en antibiotica stabiel is gebleven. Tegelijkertijd bestaan er aanzienlijke verschillen tussen diersectoren en blijven specifieke resistente bacteriën aandacht vragen.

Door resistentie bij dieren, in voedsel en bij mensen te blijven onderzoeken, ontstaat een beter beeld van de ontwikkeling en mogelijke verspreiding van resistente bacteriën. Deze kennis ondersteunt maatregelen om antibioticaresistentie te beperken en draagt vanuit een One Health-benadering bij aan de bescherming van zowel dier- als volksgezondheid.

Lees het volledige rapport

Het volledige rapport NethMap One Health (Nederlandstalig met een Engelse samenvatting) is online beschikbaar: NethMap One Health 2026. Consumption of antimicrobial agents and antimicrobial resistance in the Netherlands from a one health perspective

Heeft u een vraag?

Heeft u een vraag over antibioticaresistentie bij landbouwhuisdieren of ziet u kansen om met ons samen te werken? Neem dan contact op met onze expert.

dr. KT (Kees) Veldman

Hoofd Nationaal Referentie Laboratorium voor Antibiotica Resistentie in dieren