Groen in de stad krijgt steeds meer aandacht bij gemeenteraadsverkiezingen
In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart aanstaande is stedelijk groen uitgegroeid tot een onmisbaar thema voor nagenoeg alle politieke partijen. Uit een grootschalige analyse van Wageningen Environmental Research onder 550 partijprogramma's in de 44 grootste gemeenten blijkt dat maar liefst 96% van de partijen expliciete doelen voor natuur en groen heeft geformuleerd. Dit is een grote stijging ten opzichte van de periode 2010-2018, toen dit percentage nog tussen de 80% en 85% lag.
In opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselkwaliteit en Natuur (LVVN) heeft Wageningen Environmental Research een analyse gemaakt van de verkiezingsprogramma’s van de 44 grootste gemeenten in Nederland. In totaal zijn 550 programma’s bekeken.
Groen neemt in de meeste programma’s een belangrijke plaats in. Gemiddeld 85% van de partijen geeft aan de hoeveelheid groen te willen uitbreiden, wat door de huidige bouwopgave een flinke uitdaging kan zijn. In 5% van de programma’s staat dat de hoeveelheid groen gelijk mag blijven, terwijl 10% van de programma’s geen specifiek doel over de hoeveelheid groen vermeldt. Verder geeft 72% van de partijen aan meer bomen te willen en wenst 5% het aantal bomen gelijk te houden.
Historische stijging
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022 is vergelijkbaar onderzoek uitgevoerd. Waar tussen 2010 en 2018 nog in 80% tot 85% van de programma’s aandacht werd besteed aan groen, steeg dit in 2022 naar ruim 88% en in 2026 zelfs naar 96%. Bij 28 van de 44 onderzochte gemeenten werd in álle onderzochte programma’s aandacht besteed aan groen.
Maatschappelijke waarde
Partijen zien steeds vaker de maatschappelijke waarde van natuur: 84% van de programma’s benoemt het belang van groen voor sociale interactie, sport en spel. Daarnaast vindt 73% groen essentieel voor hittereductie en 70% voor de opvang en het vasthouden van regenwater. 58% van de partijen besteedt specifiek aandacht aan biodiversiteit.
Verschillen tussen partijen
In het onderzoek zijn de programma’s op 13 punten beoordeeld, zoals aandacht voor insecten of hittebestendigheid. Gemiddeld wordt per programma aan 6,56 onderwerpen aandacht besteed. De Partij voor de Dieren scoort het hoogst: in hun 33 geanalyseerde programma’s komen gemiddeld 11,21 onderwerpen aan bod. Ook GLPvdA (inclusief losse fracties van GL en PvdA), Volt, D66, ChristenUnie, Bij1, DENK en de BBB scoren bovengemiddeld met 7 of meer onderwerpen.
In de middenmoot (4 tot 7 onderwerpen) bevinden zich de SGP, SP, CDA, FVD, VVD en 50PLUS. De minste aandacht (minder dan 4 onderwerpen) gaat uit naar groen bij JA21, NSC, PVV en BVNL. Lokale partijen besteden gemiddeld aan 5 onderwerpen aandacht, al is de variatie binnen deze groep enorm.
De top 10 gemeenten waar groen de meeste prioriteit krijgt, zijn: Rotterdam, Breda, Deventer, Amsterdam, Zoetermeer, Amersfoort, Zwolle, Leiden, Utrecht en Nijmegen.
Meer informatie vindt u in de notitie ‘Gemeenteraadsverkiezingen 2026: Lokale partijprogramma’s en groen in en om de stad’ van Wageningen Environmental Research.
