Karin Schroën benoemd tot leerstoelhouder Food Process Engineering

Processen op de kleinste schaal verbinden met industriële toepassingen op grote schaal vormt een rode draad in de carrière van de nieuwe leerstoelhouder. “Wat er op grote schaal gebeurt, begint met interacties op heel kleine schaal,” zegt ze. “Als je die goed begrijpt en benut, kun je flinke stappen zetten in efficiëntie en duurzaamheid.”

Schroën noemt oliedruppels als voorbeeld. Mayonaise en yoghurt bevatten bijvoorbeeld miljoenen van zulke kleine oliedruppels in water. “Maar eigenlijk geldt dat voor vrijwel elk voedingsproduct”, zegt Schroën. Die druppels bepalen of zo’n voedingsproduct stevig of romig smaakt en geven het product stabiliteit. 

“Bij Food Process Engineering kunnen we minuscule, losse oliedruppels maken en bestuderen”, vertelt Schroën. “We achterhalen dan bijvoorbeeld hoe goed die druppel een druppel blijft of dat hij samenvloeit met andere druppels.” Dat is nuttige informatie voor industriële toepassingen. Want vloeien oliedruppels in het lab gemakkelijk samen, gebeurt dat mogelijk ook op grote schaal in voedingsproducten. Het resultaat? Een product (zoals mayonaise) waar zich na verloop van tijd een laagje olie op vormt. Met kennis over hoe stoffen zich gedragen op kleine schaal kunnen wetenschappers productieprocessen preciezer afstellen en grondstoffen efficiënter benutten.

Als leerstoelhouder wil Schroën die interesse voor microschaal ook aanwakkeren bij de rest van de groep. Daarnaast wil ze onderzoekers aansporen een ketenbrede benadering te hanteren als het gaat om duurzaamheid. De leerstoelhouder vindt dat onderzoekers grote claims te vaak baseren op één onderdeel van het proces. “Je kunt niet zeggen: deze vorm van scheiding is duurzaam, want het vergt minder energie,” stelt zij. “Als dat betekent dat je meer afval produceert of meer water nodig hebt (direct, of later in het proces), klopt het totaalplaatje niet.” Daarom werkt Schroën samen met sociale wetenschappen binnen WUR. “Zij hebben veel ervaring op dat gebied en wij kunnen daarvan leren”, aldus Schroën. 

In het onderwijs wil Schroën studenten vooral actief betrekken. Ze werkt graag met korte knowledge clips en andere methoden waar studenten zelf theorie kunnen vinden. Ook grote hoorcolleges wil ze waar mogelijk vervangen door werken in kleine groepjes. “Drie studenten is ideaal,” vindt de leerstoelhouder. “Dan ontstaat vanzelf een gesprek en kan niemand achteroverleunen.” Zo wil ze studenten stimuleren om nieuwsgierig te zijn, zelf kennis op te zoeken en samen problemen op te lossen.

Naast haar onderzoek was Schroën zes jaar wetenschappelijk directeur van de graduate school VLAG. In die rol zette ze zich in voor hoogwaardige opleiding van jonge onderzoekers. “Ik vind het essentieel dat jonge talenten een sterke start krijgen, inhoudelijk én qua vaardigheden,” zegt ze. Samen met collega’s bouwde Schroën aan een breed cursusaanbod dat hierop inspeelt.

Schroëns belangstelling voor voedselproductie en techniek ontstond al op jonge leeftijd. Ze groeide op in een dorp waar gemengde landbouw de norm was, met een grote tuin vlakbij haar huis en een sluis waar haar vader werkte. Door die omgeving raakte Schroën gefascineerd door voedsel, natuur en techniek. En dus koos ze uiteindelijk voor de studie Levensmiddelentechnologie in Wageningen. 

Na haar studie promoveerde Schroën binnen de leerstoelgroep Food Process Engineering. Daar ontwikkelde ze haar sterke interesse in processen op zeer kleine schaal, zoals colloïdale structuren. Een belangrijk resultaat uit die periode was het inzicht hoe scheidingsfilters ‘non-stick’ gemaakt kunnen worden, een doorbraak die nieuwe procestechnologieën mogelijk maakte.

Schroën vervulde diverse wetenschappelijke en bestuurlijke rollen binnen WUR en vertegenwoordigt ze Wageningen in de Raad voor Technische Wetenschappen en werkte ze mee aan het landelijke Sectorplan Technologie. Daarnaast is Schroën hoogleraar aan de University of Twente en aan de Universiteit van Tsukuba in Japan.