Netherlands Plant Eco-phenotyping Centre ontvangt financiering voor grootschalige opwaardering

De NWO-financiering is toegekend aan Wageningen University & Research (WUR) en Universiteit Utrecht (UU). Het totale budget voor het project NPEC 2.0 bedraagt € 5,4 miljoen. Daarnaast leveren WUR, UU en het Jan IngenHousz Institute (JII) een financiële bijdrage. JII is een onafhankelijk onderzoeksinstituut voor fotosynthese op de Wageningen Campus.

NPEC is een zeer geavanceerde nationale faciliteit voor eco-fenotypering van planten. De faciliteit stelt wetenschappers in staat om te meten hoe planten groeien en reageren op hun omgeving, onder een breed scala aan omstandigheden: van petrischaal tot veld en van sterk gecontroleerde tot volledig natuurlijke omstandigheden.

Sinds de start in 2018 heeft NPEC honderden experimenten ondersteund, meer dan 250 terabyte aan geavanceerde fenotyperingsdata gegenereerd en bijgedragen aan een groot aantal wetenschappelijke publicaties en studentenscripties. De faciliteit heeft bovendien een breed scala aan innovatieve onderzoeksprogramma’s mogelijk gemaakt. Deze variëren van individuele promotieonderzoeken tot grootschalige initiatieven met meerdere belanghebbenden, waaronder het Nationaal Groeifondsproject CropXR en het Jan IngenHousz Institute.

De goedgekeurde opwaardering speelt in op drie urgente behoeften. Ten eerste vergroten nieuwe, geavanceerde apparaten de snelheid, nauwkeurigheid en mogelijkheden van de faciliteit. Ten tweede bieden de snelle ontwikkelingen op het gebied van machine learning en kunstmatige intelligentie een goede gelegenheid om deze methoden te integreren in de centrale data-infrastructuur van NPEC. Ten derde wordt het operationele team versterkt. Dit team zorgt ervoor dat alle nieuwe apparatuur en hulpmiddelen goed op elkaar aansluiten, zodat gebruikers vanaf het begin van de uitgebreidere functionaliteiten kunnen profiteren.

De investeringen omvatten onder meer openlucht-Ecotrons voor ecologisch realistische experimenten in de buitenlucht en een apparaat waarmee intacte bodemkernen voor deze Ecotrons kunnen worden gewonnen. Ook komt er een röntgenfluorescentiecamera waarmee de elementaire samenstelling van levende planten niet-invasief en over het volledige beeldveld in kaart kan worden gebracht. Het wordt wereldwijd de eerste camera van dit type in een high-throughput groeikamer. Daarnaast wordt geïnvesteerd in een nieuwe generatie drones met sensoren voor bodemvocht en technologie voor hyperspectrale beeldvorming. Deze drones worden ingezet voor geavanceerde fenotypering in het veld.

Nieuw aangestelde dataspecialisten ontwikkelen geautomatiseerde dataverwerkingsprocessen en gestandaardiseerde software tools. Hiermee kunnen onderzoekers zo veel mogelijk wetenschappelijke waarde halen uit de omvangrijke datasets van de faciliteit. Deze tools ondersteunen ook de overgang naar nieuwe analysemethoden op basis van machine learning en kunstmatige intelligentie.
“Met deze opwaardering ontwikkelt NPEC zich van een hoogwaardig platform voor het genereren van data tot een nog veelzijdiger en intelligenter systeem voor beslissingsondersteuning binnen de groene levenswetenschappen”, zegt prof. dr. Mark Aarts van Wageningen University & Research, hoofdaanvrager van de opwaardering van NPEC 2.0.

“Met deze nieuwe mogelijkheden kunnen we beter inspelen op de groeiende vraag binnen de plantenwetenschappen naar gedetailleerdere metingen van plantprestaties door de tijd heen, onder zowel gecontroleerde als natuurlijke omstandigheden. Ook kunnen we onderzoekers beter ondersteunen bij het interpreteren van de grote hoeveelheden data die moderne plantenfenotypering doorgaans oplevert.”
NPEC wordt gezamenlijk beheerd door WUR en UU en is de Nederlandse nationale node van EMPHASIS, de Europese infrastructuur voor plantenfenotypering op de roadmap van het European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI). De vernieuwde faciliteit staat ten dienste van onderzoekers uit de wetenschap, het bedrijfsleven en de publieke sector. Er wordt capaciteit beschikbaar gesteld voor fundamenteel onderzoek, publiek-private samenwerkingen en internationale gebruikers.

Het vijfjarige programma NPEC 2.0 gaat in het najaar van 2026 van start.

Het Netherlands Plant Eco-phenotyping Centre (NPEC) is een nationale grootschalige onderzoeksinfrastructuur die gezamenlijk wordt beheerd door Wageningen University & Research en Universiteit Utrecht. NPEC biedt geavanceerde voorzieningen voor plantenfenotypering in zes geïntegreerde modules. Deze omvatten onder meer groeikamers, klimaatkamers, Ecotrons en faciliteiten voor onderzoek in het open veld.

Het Jan IngenHousz Institute (JII) is een onafhankelijk onderzoeksinstituut op Wageningen Campus dat zich richt op toonaangevend onderzoek naar fotosynthese. JII wil de efficiëntie van fotosynthese in landbouwgewassen en natuurlijke ecosystemen beter begrijpen en verbeteren. Daarmee wil het instituut bijdragen aan duurzame voedselproductie en een klimaatbestendige landbouw. Als medefinancier en strategische partner van NPEC 2.0 zal JII de vernieuwde faciliteit gebruiken om zijn onderzoek naar de fundamentele mechanismen van energieomzetting in planten verder te ontwikkelen.

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is een van de belangrijkste wetenschapsfinanciers van Nederland en bevordert kwaliteit en vernieuwing in de wetenschap. Jaarlijks investeert NWO bijna € 1,5 miljard in vrij onderzoek, onderzoek dat is gericht op maatschappelijke uitdagingen en onderzoeksinfrastructuur.