Oude stad Napata dankt ontstaan aan stabiele Nijl
- dr. EL (Liz) Chamberlain
- Assistant Professor - Quaternary Geochronology, Coasts and Deltas
Nieuw onderzoek laat zien hoe natuurlijke processen de ontwikkeling van vroege steden sturen. Een internationale studie, mede uitgevoerd door Wageningen University & Research, toont aan dat de oude stad Napata in het huidige Soedan haar succes te danken had aan een opvallend stabiele Nijl.
De studie werd geleid door onderzoekers van de University of Michigan, in nauwe samenwerking met onder andere Liz Chamberlain van Wageningen University & Research en Soedanese archeologen. Napata was tussen circa 800 v.Chr. en 100 n.Chr. een belangrijk politiek en cultureel centrum van het Kush-rijk.
Door geologische en archeologische data te combineren, onderzochten de wetenschappers waarom juist deze locatie geschikt was voor langdurige bewoning. Hun bevindingen tonen aan dat de Nijl in dit gebied duizenden jaren relatief stabiel bleef en dikke lagen vruchtbare klei en slib afzette. Dit zorgde voor een landschap met minder overstromingsrisico en tegelijkertijd betrouwbare toegang tot water.
Voor het onderzoek werden 26 sedimentkernen geboord in de Nijlvallei. Met behulp van luminescentiedatering konden onderzoekers tot 12.500 jaar terugkijken in de geschiedenis van de rivier.
“Rivierlandschappen bestaan vaak uit zand en klei en bevatten weinig organisch materiaal dat geschikt is voor traditionele dateringsmethoden,” zegt Chamberlain.
“Met luminescentiedatering kunnen we direct bepalen wanneer sedimenten voor het laatst aan licht zijn blootgesteld, en zo veranderingen in het landschap koppelen aan menselijke activiteit.”
- Elizabeth Chamberlain
Onderzoekers
Onderzoekers aan het werk
Landschap
Napata
Resultaat
De resultaten laten zien dat de Nijl aanvankelijk zijn eigen vallei uitsneed, maar zich ongeveer 4.000 jaar geleden stabiliseerde en sediment begon af te zetten. Dit leidde tot de vorming van een vruchtbare en relatief veilige leefomgeving.
Ook de Vierde Cataract van de Nijl speelde waarschijnlijk een rol. Deze zone met stroomversnellingen en eilanden verminderde de stroomsnelheid van de rivier, waardoor sediment zich kon ophopen in het gebied rond Napata.
Het onderzoek onderstreept hoe sterk natuurlijke processen en menselijke samenlevingen met elkaar verweven zijn. Tegelijkertijd laat het project het belang zien van internationale en lokale samenwerking. Het veldwerk werd uitgevoerd in nauwe samenwerking met Soedanese onderzoekers en de National Corporation for Antiquities and Museums. Ondanks de huidige oorlog in Soedan gaat het onderzoek door dankzij hun inzet.
Heeft u een vraag?
Heeft u een vraag rondom dit onderwerp of ziet u kansen om met ons samen te werken? Neem dan contact op met onze expert.
