Verandering voor wie?

 In 2025 presenteerde WUR een nieuwe onderwijsvisie. De ambitie: studenten opleiden tot responsible changemakers, mensen die wetenschap en samenleving vooruithelpen. Maar Bruins plaatst daar meteen een kritische noot bij.

"Zelfs in koloniale tijden zagen WUR-afgestudeerden zichzelf als changemakers. Maar de vraag is: verandering voor wie? En ten koste van wie?"

In zijn vak Environmental Justice in Practice werkt hij met een concreet voorbeeld: een grootschalig waterkrachtproject in de Himalaya. Groen op papier, duurzame energie, geen uitstoot. Maar studenten ontdekken al snel de andere kant van het verhaal.

"We vragen studenten altijd: wie wint hier, en wie verliest? Ook groene ontwikkeling kan onrechtvaardig zijn. In dit geval bleek de stem van de inheemse bevolking volledig genegeerd. Zij hadden nooit ingestemd met de dam." Samen met de inheemse bevolking kwamen de studenten kwamen tot een heldere conclusie: de dam moest worden tegengehouden. Maar hoe je dat doet, en vanuit welke positie, is een tweede vraag. Bruins benadrukt dat verantwoordelijkheid nemen niet één vorm heeft.

"Je kunt werken aan rechtvaardigheid als wetenschapper, als beleidsmaker, in het bedrijfsleven. Overal. Wat telt, is dat je nadenkt over de effecten van je handelen op anderen."

Zijn pleidooi is uiteindelijk voor een universiteit die ruimte biedt aan vele waarheden en vele wegen.

"Sommigen vinden dat ik de universiteit op zijn kop zet. Maar ik pleit gewoon voor een plek waar we allemaal changemakers kunnen zijn en worden. Niet één waarheid, niet één vorm."

Bert is niet de enige spreker tijdens de Dies Natalis. Zo reflecteert historicus Larissa Schulte Nordholt op het koloniale verleden van WUR, en onderzoekt professor Aarti Gupta hoe WUR zijn internationale rol nog sterker kan vormgeven. Twee jonge onderzoekers laten zien hoe zij als responsible changemakers al impact maken met onderzoek dat uitdagingen aanpakt.