Voedselveiligheid, bodem en mest: alleen een systemische aanpak voorkomt gezondheidsrisico’s

- dr. D (Donghao) Xu
- Onderzoeker
In veel delen van de wereld, waaronder China, leidt verzuring van landbouwbodems tot lagere opbrengsten. Het hergebruik van dierlijke mest kan die verzuring tegengaan en is daarmee een belangrijke bouwsteen voor kringlooplandbouw. Maar daar zit een keerzijde aan.
Nieuw onderzoek van Wageningen University & Research (WUR), gepubliceerd in Nature Food, laat zien dat grootschalig mestgebruik ook kan leiden tot ophoping van cadmium (Cd) in de bodem en uiteindelijk in rijst, tot boven de toegestane voedselveiligheidsnorm. Het is dus nodig naar het hele systeem te kijken: van bodem en bemesting tot industriële emissies en de voedselketen.
“Wat goed is voor de bodem, kan op de lange termijn een risico vormen voor voedselveiligheid,” zegt Dr. Donghao Xu. “Die spanning kun je niet oplossen door alleen naar landbouwpraktijken te kijken.”
Met behulp van gekoppelde modellen voor bodemprocessen en metaaltransport simuleerden de onderzoekers de langetermijneffecten van verschillende strategieën voor nutriëntenbeheer en bekalking over meerdere decennia, gericht op het verminderen van bodemverzuring en daarmee de opname van cadmium (Cd) door gewassen. Daaruit blijkt dat het onvoldoende is om uitsluitend te vertrouwen op mest of zelfs alleen op bekalking om de bodem-pH te verhogen, om negatieve langetermijneffecten van cadmium (Cd) te voorkomen. In plaats daarvan is een combinatie van maatregelen nodig: het op peil houden van de bodem-pH én tegelijkertijd het verminderen van cadmiumdepositie door strengere controle op industriële emissies, om te voorkomen dat de Cd-gehalten in rijst de kwaliteitsnormen overschrijden.
“Dit onderzoek laat zien dat je circulariteit niet los kunt zien van de bredere omgeving,” aldus Prof. Wim de Vries. “Als we nutriëntenkringlopen willen sluiten, moeten we ook de kwaliteit waarborgen van het materiaal dat daarvoor wordt gebruikt.”
De inzichten zijn niet alleen relevant voor rijstteelt in Azië. Ook in Europa en Nederland spelen vergelijkbare vragen rond mestgebruik, bodemkwaliteit en verontreinigingen. Beleidskeuzes over landbouw, industrie en milieu grijpen direct op elkaar in. Dit onderzoek onderstreept dat effectieve oplossingen voor duurzame landbouw vragen om samenhangend beleid, waarin voedselproductie, milieukwaliteit en volksgezondheid in balans worden gebracht. Niet één maatregel, maar een combinatie van gerichte ingrepen is nodig om te komen tot een veilige circulaire aanpak.
Lees de studie in Nature Food: Nutrient management modulates acidification-induced risks to yield and cadmium contents in paddy rice
Heeft u een vraag?
Heeft u een vraag rondom dit onderwerp of ziet u kansen om met ons samen te werken? Neem dan contact op met onze expert.



