De KringloopWijzer maakt de melkveehouderij duurzamer
- Michael de Haan
- Projectleider

“Melkveehouders zien met de KringloopWijzer hoe ze presteren. Ze worden financieel beloond als hun milieu-impact laag is.”
Nagenoeg alle Nederlandse melkveehouders moeten de door Wageningen University & Research (WUR) ontwikkelde KringloopWijzer gebruiken. Die laat milieuprestaties zien en dat helpt om ze te verbeteren. Bij goede prestaties krijgt de boer een beloning; de maatschappij profiteert van de natuur- en milieuwinst.
De karakteristieke koeien in het Nederlandse grasland zijn niet alleen beroemd. Koeien zijn ook berucht om het broeikasgas methaan dat ze uitademen, de duizenden kilo’s mest die ze jaarlijks uitscheiden en het krachtvoer dat voor hen geïmporteerd wordt. Niet benut stikstof in gras- of akkerland kan in de vorm van nitraat naar het grondwater uitspoelen, of vervliegen in de vorm van lachgas.
Melkveehouders hebben deze negatieve aspecten voor een deel in de hand. Door gebruik van de KringloopWijzer lukte het bijvoorbeeld om in tien jaar tijd de uitstoot van broeikasgassen met zo’n 5 tot 10 procent te laten dalen.

WUR ontwikkelde met de KringloopWijzer een systeem waarin melkveehouders de milieu-impact van hun bedrijf gedetailleerd in kaart kunnen brengen. De website biedt een dashboard met zes milieu-indicatoren: stikstofbodemoverschot, ammoniak, broeikasgassen per kilo melk, percentage eiwit van eigen land en percentage blijvend grasland. Meer blijvend grasland betekent bijvoorbeeld meer vastgelegde koolstof en meer biodiversiteit. Een boer kan via de KringloopWijzer zien welk effect meer weidegang en minder krachtvoer heeft op de milieuprestaties.
Goed scoren is winst voor de natuur én voor de boer. Die krijgt bijvoorbeeld een hogere grasopbrengst of hoeft minder mest af te voeren of minder kunstmest en ruw- en krachtvoer te kopen. Melkveehouders kunnen financieel nog extra worden beloond als ze gunstig scoren in de KringloopWijzer. Het zuivelbedrijf betaalt een hogere literprijs, de Rabobank biedt een rentekorting. Data uit de KringloopWijzer spelen mee bij de toekenning van het milieukeurmerk On the way to planet proof, dat ook weer extra inkomsten oplevert voor de melkveehouder die de melk voor dit keurmerk levert.

In 2016 stelde de Nederlandse zuivelsector het gebruik van de KringloopWijzer verplicht. Sindsdien vullen alle melkveehouders die melk leveren aan een zuivelbedrijf dat lid is van Nederlandse Zuivel Organisatie de KringloopWijzer jaarlijks in. Dit zijn nagenoeg alle Nederlandse melkveehouders. Veel data zijn inmiddels voor-ingevuld, net zoals bij het formulier Aangifte Inkomstenbelasting dat velen van ons jaarlijks invullen. Dat voor-invullen kan doordat partijen als de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en veevoerbedrijven veel data van melkveehouders beheren. Hun datasystemen zijn gekoppeld aan een centrale databank van ZuivelNL, die weer gekoppeld is aan de KringloopWijzer.
WUR is als eigenaar van de KringloopWijzer verantwoordelijk voor de software die de berekeningen maakt, maar werkt intensief samen met de overheid en de zuivelsector om hem steeds verder te optimaliseren. Op projectbasis past WUR de software aan op basis van nieuwe kennis, regels of mogelijkheden. ZuivelNL organiseert de koppelingen tussen data. Zo is de KringloopWijzer een samenwerkingsverband van WUR met onder meer melkveehouderijen, de zuivelindustrie, veevoederbedrijven, het Ministerie van LVVN en voorlichtingsorganisaties als DLV, PPP-Agro Advies, DMS en Boerenverstand.
Meer informatie:

Behaalde impact
De KringloopWijzer biedt melkveehouders, zuivelbedrijven en overheden inzicht in milieuprestaties en verbeteropties. Dit helpt emissies te verlagen, kosten te besparen en te voldoen aan eisen van markt en beleid. Goede scores leveren financiële beloningen, betere bedrijfsvoering en duurzamere melkveesector.
Samen maken we het verschil
Heeft u vragen of ziet u kansen om samen te werken? Neem contact op met onze expert.


