Project | Koe en Eiwit: Scherp voeren en goed boeren

Het optimaliseren van het ruw eiwitgehalte in het totale melkveerantsoen biedt een directe route naar lagere stikstofverliezen. Focus op een goede balans tussen het (ruw)voermanagement en de krachtvoergift is hierbij essentieel om de optimale balans tussen efficiëntie, productie en diergezondheid te behouden.

Binnen het project Koe en Eiwit, zetten 150 melkveehouders onder begeleiding van totaal 48 begeleiders samen met Wageningen University & Research en sectorpartijen daarop in: een praktijkgerichte route naar een totaal melkvee rantsoen van 155 gram ruw eiwit per kilogram droge stof. Een inspanningsverplichting om gezamenlijk de mogelijkheden én onmogelijkheden hiervan in beeld te brengen. Er zijn vanaf 2020 (het jaar dat als nulmeting is aangehouden) al flinke stappen gemaakt richting 155RE. In 2024 voerden de pilotbedrijven gemiddeld 156 g RE/kg ds. De pilot laat bovendien zien dat de reductie geen negatieve gevolgen heeft voor de productie. Een eerste analyse op basis van grote hoeveelheden (5 jaar!) praktijkdata toont dat het verlagen van het RE-gehalte geen significante daling in melkproductie veroorzaakt. Dat geeft melkveehouders vertrouwen én handelingsperspectief.  Ook is inzicht gegeven hoeveel mestafzet bespaard kan worden door minder stikstof in de mest als gevolg van minder eiwit voeren.

De kracht van Koe en Eiwit is de aanpak: data, monitoring en toepassing in de praktijk komen samen. De 155 melkveebedrijven zijn verdeeld in 12 regionale studiegroepen, ingedeeld op grondsoort (zand, klei, veen) . Daardoor ontstaan inzichten die passen bij regionale verschillen in ruwvoerkwaliteit, bodem, weersomstandigheden en teeltstrategieën. Elke studiegroep deelt ervaringen, resultaten en uitdagingen.

Wageningen Liverstock Research speelt een centrale rol in het analyseren en vertalen van de data. Voedingsexperts, onderzoekers in stikstofkringlopen, diergezondheidspecialisten en bedrijfsanalisten combineren kennis om praktijkadviezen te onderbouwen met feiten. Een selectie van twintig bedrijven wordt extra intensief gevolgd om te monitoren hoe het lager ruw eiwit in het totale melkveerantsoen de gezondheid, vruchtbaarheid en algemene conditie van koeien en kalveren beïnvloedt. 

Het beoogde eindresultaat is duidelijk: een praktische, onderbouwde route naar verantwoord eiwitmanagement, toepasbaar op uiteenlopende bedrijfstypen. De impact reikt verder dan het individuele melkveebedrijf. Het project levert concrete handvatten voor duurzame stikstofreductie, versterkt het economisch perspectief van de sector en biedt beleidsmakers betrouwbare, praktijk gebaseerde inzichten. 

Koe en Eiwit is daarmee een krachtig samenwerkingsverband tussen melkveehouders, sectororganisaties, voeradviseurs, dierenartsen, het ministerie van LVVN en WUR. Samen bouwen zij aan een veehouderij die slimmer voert, minder verliest en sterker staat richting de toekomst.

Prakijkpilot Koe en Eiwit