Project FIBERME: AI-gedreven consortium voor het voorspellen van darmmicrobioomreacties op voedingsvezels

Het FIBERME-project pakt een belangrijke uitdaging voor de voedingssector aan: beter inzicht krijgen in hoe structureel verschillende voedingsvezels het menselijke darmmicrobioom beïnvloeden. Een lage vezelinname komt veel voor en wordt geassocieerd met een verminderde microbiële diversiteit en een verhoogd risico op gezondheidsproblemen. Omdat het darmmicrobioom een cruciale rol speelt in de spijsvertering, het immuunsysteem en het algemeen welzijn, is inzicht in vezel–microbioominteracties essentieel voor het verbeteren van de volksgezondheid en het sturen van toekomstige productontwikkeling.

FIBERME is een innovatief initiatief dat ons begrip van voedingsvezels en hun rol in de menselijke gezondheid wil vernieuwen. Het project voorspelt met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) hoe het microbioom reageert op verschillende soorten vezels. Door het wetenschappelijk inzicht in deze interacties te vergroten, ondersteunt FIBERME de ontwikkeling van vezelrijke voedingsmiddelen die zijn afgestemd op optimale gezondheidsvoordelen voor individuen op basis van hun microbioom. Daarmee helpt het project de sector verder te gaan dan algemene vezelverrijking en toe te werken naar meer gerichte toepassingen.

Inzicht in plantaardige vezels via grootschalige analyse

Plantaardige vezels variëren sterk in samenstelling en structuur, en deze verschillen beïnvloeden de reactie van het microbioom aanzienlijk. FIBERME onderzoekt vezels uit verschillende bronnen om te bepalen welke vezelfracties of combinaties het meest effectief bijdragen aan (darm)gezondheid via modulatie van de microbiota. Het project richt zich specifiek op vezels die de microbiële diversiteit kunnen vergroten en gunstige bacteriën in het spijsverteringssysteem kunnen stimuleren.

Om dit werk te ondersteunen, ontwikkelt FIBERME een uitgebreide database met meer dan 2.000 laboratoriumfermentatie-experimenten. Deze studies laten zien hoe verschillende vezels de samenstelling en functionaliteit van het darmmicrobioom beïnvloeden. Ze onthullen ook de biochemische reacties waarmee darmbacteriën vezels metaboliseren. Dit geeft inzicht  in de relatie met fermentatie, ziektepreventie en algehele darmgezondheid. Deze dataset vormt een cruciale basis voor het begrijpen van hoe specifieke vezels of vezelblends het microbioom beïnvloeden.

Een belangrijke innovatie binnen FIBERME is het AI-gestuurde voorspellingsmodel. Door gegevens uit humane studies en fermentatieanalyses te combineren, voorspelt het model hoe verschillende voedingsvezels het darmmicrobioom beïnvloeden. Dit stelt de voedingsindustrie in staat gepersonaliseerde, vezelrijke producten te ontwikkelen die specifieke gezondheidsuitkomsten bevorderen.

Het project identificeert ook vezelblends die mogelijk de productie van korteketenvetzuren verhogen, ontstekingen verminderen of de integriteit van de darmbarrière versterken. Zo ondersteunt FIBERME de ontwikkeling van de volgende generatie vezelformuleringen.

FIBERME biedt de voedingsindustrie praktische inzichten voor het creëren van gezondere, vezelverrijkte producten. Door vezeltypen en -hoeveelheden te optimaliseren, kunnen producenten voedingsmiddelen ontwikkelen die bijdragen aan de spijsverterings- en stofwisselingsgezondheid, en aansluiten bij bredere maatschappelijke gezondheidsdoelen. Een geplande humane studie zal laboratoriumresultaten verder valideren en het AI-model verfijnen, wat de relevantie voor toepassingen in het dagelijks leven versterkt.

Het project vergroot het inzicht in de effecten van vezels op het darmmicrobioom en ondersteunt de ontwikkeling van gezondere, wetenschappelijk onderbouwde voedingsproducten. Het draagt ook bij aan de “Sustainable Development Goals (SGD)” van de Verenigde Naties, waaronder Geen Honger (SDG 2) door een betere benutting van volledige gewassen voor voedselproductie, en Goede Gezondheid en Welzijn (SDG 3) door positieve microbioomeffecten te stimuleren.

FIBERME verenigt partners zoals Unilever, Cargill, DSM-Firmenich, Junlebao, Dossche Mills, Ingredion, Mars, Sigma Alimentos en Wageningen University & Research. Deze samenwerking bundelt expertise in voedselwetenschap, microbiologie, kunstmatige intelligentie en voedings- en gezondheidswetenschappen. Samen creëren de partners een solide basis voor innovaties die zowel de voedingsindustrie als de volksgezondheid versterken.