Slimme 3D-technologie stuurt robots in de tuinbouw aan en bespaart zo arbeid

De samenwerking tussen TTA-ISO en WUR begon tien jaar geleden, vertelt WUR-onderzoeker Rick van de Zedde. “PhD-student, Nicole Koenderink, had voor haar promotieonderzoek 3D-technologie ontwikkeld voor het met camerabeelden in 3D analyseren van de kwaliteit van kiemplantjes. Toen TTA-ISO, die in die periode al succesvol werd met gerobotiseerd 2D steksteken van oa. chrysant in samenwerking met het bedrijf Robovision, hoorde over deze kiemplant-inspectiemachine kwamen ze bij ons met de vraag: kunnen jullie die 3D-beeldanalyse voor ons robotiseren?” Van de Zedde begeleidde het onderzoekstraject dat uit die vraag volgde. “Uit deze onderzoeksopdracht zijn veel verschillende machines voortgekomen. TTA-ISO bouwt en verkoopt die robots nu op grote schaal.”

Voor plantenveredelaars in de groentesector ontwikkelde WUR in opdracht van TTA-ISO een robot die automatisch ‘bladmonsters’ neemt van jonge kiemplanten. Van de Zedde: “Als een plantenveredelaar planten kruist, wil de veredelaar een DNA-analyse van de kiemplanten maken. Daarvoor moeten bladeren van de planten, ‘bladmonsters’, worden afgeknipt. Dat is arbeidsintensief en moet heel precies gebeuren. Wij hebben een robot gemaakt, de ‘PlantSampler’, die dit 24/7 automatisch en heel precies kan doen.”

De robot neemt elke keer precies het juiste stukje blad en legt dit in het juiste buisje voor de DNA-analyse. Dat levert een arbeidsbesparing op. “Maar de grootste winst is voor de plantenveredelaars de precisie waarmee de robot het blad afknipt”, benadrukt van de Zedde. “Mensen worden moe en gaan fouten maken. Die robot werkt dag en nacht zonder fouten te maken.” 

Voor de tuinbouw ontwikkelde WUR met TTA-ISO een robot die automatisch stekken van potrozen knipt en in de grond steekt. “Camera’s maken 3D-beelden van de planten. De software analyseert die beelden. Zo kijkt de software waar de bladeren zitten en hoe de robot daar het beste kan komen en geeft de 3D-coordinaat door aan de robot. Zo weet de robot precies waar te knippen. Die ‘Cutting and Planting 1800’ van TTA-ISO’ potroos-stekker-robot heeft als doel om arbeid te besparen.”

TTA-ISO is een fusie van de bedrijven ISO Horti Innovators en TTA die in 2025 samen gingen, vertelt Van de Zedde. “We begonnen de onderzoekssamenwerking tien jaar geleden met ISO Horti Innovators. Ze zijn heel hard gegroeid de afgelopen jaren. Ze hebben zich de 3D-technologiekennis die we voor hen hebben ontwikkeld ondertussen zelf eigen gemaakt. WUR heeft de kennis overgedragen in softwarebibliotheken.” 

Van de Zedde vindt die kennisoverdracht gezond. “WUR is een kennisinstelling en heeft de software ontwikkeld. TTA-ISO kan er nu mee verder. In een overeenkomst is vastgelegd dat TTA-ISO toegang krijgt tot de technologie en dat een deel van de opbrengst van de verkoop van robots naar WUR terugvloeit. WUR kan daarnaast samen met bedrijven in andere sectoren nieuwe toepassingen ontwikkelen voor de 3D-technologie.”

De samenwerking die TTA-ISO heeft opgezocht met WUR - betaalt zich nu uit, ziet Van de Zedde. “Ze verkopen inmiddels 100-en robots. Ze kunnen die volledig in eigen beheer ontwikkelen en installeren. Door hun investering in onderzoek hebben ze nu robot-oplossingen waar de tuinbouw sector rijp voor is. Telers zijn bereid grootschalig in robots te investeren om arbeid te besparen.”

Voor WUR leidde dit onderzoeksproject tot diverse wetenschappelijke publicaties én tot meer Europese onderzoekssamenwerking. Van de Zedde: “De langdurige intensieve onderzoekssamenwerking met TTA-ISO heeft ons een mooi track record opgeleverd. We hebben kunnen bewijzen dat onze technologie echt robuust is. We worden hierdoor in het Europese onderzoekdomein als een interessante partner gezien.” 

TTA-ISO gaf WUR recent weer een onderzoeksopdracht waarbij het draait om plantenkennis, vervolgt Van de Zedde: “TTA-ISO werkt al tien jaar aan het ontwikkelen van een robot om tomatenplanten te enten. Telers hebben nog niet voldoende vertrouwen in automatisch enten. Daarom vroeg TTA-ISO aan WUR om te onderzoeken wat de impact van deze robot is op de groei van een geënte tomatenplant.”