Zoönosen - overdraagbare dierziekten

Zoönosen

Dit onderzoek van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) is gericht op controle van ziekten en infecties die overgedragen kunnen worden tussen dieren en mensen.

Wat zijn zoönosen?

Mensen en dieren leven niet in gescheiden werelden, maar samen. Ze hebben zich in de loop van de evolutie samen ontwikkeld net als hun ziekteverwekkers. Daarom kunnen mensen ziek worden door ziekteverwekkers die afkomstig zijn van dieren. Deze infectieziekten worden zoönosen genoemd. Aan de andere kant zijn er zoönosen, waarbij de mens de primaire gastheer is en dieren door mensen kunnen worden besmet, de zogenaamde anthropozoönosen.

Voorbeeld: tuberculose

Een voorbeeld hiervan is humane tuberculose veroorzaakt door Mycobacterium tuberculosis, waarvoor ook o.a. honden, katten, olifanten en lama’s gevoelig zijn. Runderen zijn niet gevoelig voor humane tuberculose. Zij zijn de primaire gastheer van rundertuberculose veroorzaakt door Mycobacterium bovis, een bacterie die ziekte kan veroorzaken bij alle zoogdieren inclusief de mens en ook wel wordt aangeduid als de verwekker van “zoönotische tuberculose”.

Zoonosen infographic DEF website.png

De rol van Wageningen Bioveterinary Research

Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) voert wettelijke onderzoekstaken uit op het gebied van aangifteplichtige ziekten bij dieren voor de Nederlandse overheid. Hieronder vallen alle ziekten van dieren waarop nationale en/of internationale regelgeving van toepassing is. Een aantal van deze ziekten is een zoönose. Als referentielaboratorium voor dierziekten in Nederland zijn wij verantwoordelijk voor de uitvoering van diagnostiek en advies bij verdenkingen van besmettelijke aangifteplichtige dierziekten.

Naast deze wettelijke taken voert het instituut in opdracht van overheid en bedrijfsleven toegepaste onderzoeksprojecten uit, ook op het gebied van zoönotische infecties bij huisdieren en wilde fauna.

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

    Signaleringsoverleg Zoönosen

    Wageningen Bioveterinary Research is een van de deelnemers aan het Signaleringsoverleg Zoönosen (SO-Z). Hierbij worden nieuwe zoönotische signalen vanuit humane en dierlijke reservoirs besproken door experts uit het land en de relevantie ervan beoordeeld.  

    WBVR voert diagnostiek en onderzoek uit aan een reeks zoönosen als het coronavirus SARS-CoV-2 dat de ziekte COVID-19 veroorzaakt, q-koorts, psittacose, rundertuberculose, tularemie, influenza, rabiës, hepatitis E en Rift Valley fever en zijn daarmee een belangrijke deelnemer aan het SO-Z.

    Meer over het Signaleringsoverleg

    Maandelijks vindt er in dit SO-Z overleg plaats door infectieziektedeskundigen van het RIVM, GGD en dierziektedeskundigen van ons instituut, de faculteit Diergeneeskunde, dierenartsen van het NVWA/Veterinair Incidenten- en Crisiscentrum (VIC) en de Gezondheidsdienst voor Dieren (CD).

    De Q-koortsepidemie in Nederland van 2007-2009 liet zien dat afstemming en samenwerking van humane en veterinaire specialisten nodig was, waarna het SO-Z werd opgestart. In het SO-Z komen humane en veterinaire experts samen om signalen van zoönotische ziekte in een zo vroeg mogelijk stadium te bespreken. In het SOZ delen de experts laagdrempelig vertrouwelijke signalen met elkaar en maken gezamenlijk afwegingen of er naar aanleiding van die signalen acties nodig zijn. Acties kunnen variëren van het inwinnen van extra informatie, het bijeenroepen van een deskundigengroep en het informeren van belanghebbenden.

    Nieuwe zoönosen snel vaststellen

    Als er in Nederland een onbekende zoönose opkomt, kan WBVR daar snel onderzoek naar doen. Monsters van een verdacht dier(soort) worden dan onderzocht via een diagnostische pijplijn die WBVR heeft opgezet voor snelle detectie en karakterisering van nieuwe ziekteverwekkers. In een project geleid door Wim van der Poel zetten we de komende jaren in op het verder valideren en breder beschikbaar stellen van deze expertise.

    - Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

    Nieuws Zoönosen