Wat is vogelgriep, vogelpest, aviaire influenza

Vogelgriep in Nederland

Via deze pagina blijft u op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen rondom vogelgriep. Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) verzorgt de diagnostiek in Nederland.

Verspreidingskaart vogelgriep

Seizoen 2020/2021

Vanaf april 2021

Paars = commercieel bedrijf
Rood = wilde vogels
Blauw = hobby

Er kan wat vertraging in de bevindingen op de kaart zitten

Wat is vogelgriep?

Vogelgriep (Aviaire Influenza, AI) is een verzamelnaam voor verschillende griepvirussen. Er bestaat een milde en een gevaarlijke vorm. De gevaarlijke vorm wordt ook wel klassieke vogelpest genoemd. De meeste virussen zijn van de milde variant; Laag Pathogene Aviaire Influenza (LPAI). Dieren vertonen daarbij lichte ziekteverschijnselen. Bij vogelgriep van het type H5 of H7 kan dit echter veranderen in de zeer besmettelijke variant; Hoog Pathogene Aviaire Influenza (HPAI). Om die reden worden bedrijven ook bij een H5 of H7 uitbraak van de milde vorm geruimd.

Kunnen mensen ziek worden van vogelgriep?

Sommige varianten van de vogelgriep zijn overdraagbaar op mensen (zoönose). Vogelpest, de gevaarlijke variant van vogelgriep (HPAI) vormt een risico voor de volksgezondheid. Direct contact met besmet pluimvee kan leiden tot ernstig verlopende infecties bij mensen. De vrees bestaat dat het virus zodanig verandert dat het zich makkelijk onder mensen kan verspreiden. Dat kan dan leiden tot een wereldwijde griepepidemie, een zogenaamde pandemie.

Hoe verspreidt vogelgriep zich?

Voor Nederland is vogelgriep een voortdurende en onvoorspelbare bedreiging. Vooral pluimvee dat buiten wordt gehouden vormt een belangrijk risico. Deze dieren kunnen in direct contact komen met mogelijk besmette wilde (water)vogels. Aangezien steeds meer pluimvee vrije uitloop kent, zal het risico op vogelgriep in Nederland toenemen. Verder vormt de (illegale) import van siervogels een risico. De kans dat vogelgriep via de import van pluimvee, broedeieren en pluimveeproducten naar Nederland komt is vermoedelijk klein.

Kan een pluimveehouder maatregelen nemen om vogelgriep te voorkomen?

Vogelgriepvirussen in de wilde vogels kunnen we niet bestrijden. Wel kunnen bedrijven veel maatregelen nemen om risico’s te verlagen. Toepassing van bioveiligheidsmaatregelen moet het virus buiten de stal kunnen houden. Het is een kwestie van instellen en strikte naleving en dat vraagt volharding en discipline. Naarmate pluimveebedrijven hoger in de piramide zitten (zoals fokbedrijven), wordt er meer geïnvesteerd in bioveiligheid. In dit soort bedrijven zie je dan ook dat met hoge uitzondering insleep plaatsvindt van vogelgriep. Voor pluimveebedrijven waar de kippen buiten lopen, en dus contact kunnen hebben met de omgeving, is de uitdaging vele malen groter om infectie te voorkomen.

Kunnen we pluimvee inenten tegen vogelgriep?

Vaccineren van pluimvee is mogelijk, maar er zitten veel haken en ogen aan. In onderstaand bericht zetten we vier overwegingen op een rij.

Wat voor onderzoek doet WBVR?

Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) voert diagnostiek uit op monsters van pluimvee van bedrijven waar een verdenking is, en op dode wilde watervogels. Zo sporen we de ziekte zo vroeg mogelijk op. 

WBVR onderzoekt ook de herkomst van vogelgriep, door genetische analyse van nieuwe virussen in Nederland. Daarnaast wordt onderzocht of de virussen op diverse pluimveebedrijven wel of niet op elkaar lijken, om zo de transmissieroute in beeld te brengen. Verder onderzoekt WBVR de introductie van vogelgriep op pluimveebedrijven (en specifiek bij bedrijven met vrije uitloop) en in Nederland. We onderzoeken ook nieuwe methoden om wilde (water)vogels uit de uitloop te weren. WBVR kan daarnaast testen of desinfectiemiddelen effectief zijn in het doden van het vogelgriepvirus.