Wat is vogelgriep, vogelpest, aviaire influenza

Vogelgriep in Nederland

Via deze pagina blijft u op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen rondom vogelgriep. Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) verzorgt de diagnostiek in Nederland.

Wat is vogelgriep?

Vogelgriep (vogelpest, Aviaire Influenza, AI) is een verzamelnaam voor verschillende griepvirussen. Vooral kippen, kalkoenen, watervogels, waad-, strand- en loopvogels en spreeuwen kunnen er erg ziek van worden en dood aan gaan. De ziekte speelt op in veel delen van de wereld met desastreuze gevolgen voor de pluimveehouderij. Sommige varianten zijn ook overdraagbaar op mensen (zoönose). Vogelgriep vormt dus een bedreiging voor de volksgezondheid.

WBVR voert diagnostiek uit op monsters van pluimvee van bedrijven waar een verdenking is, en op dode wilde watervogels. Zo sporen we de ziekte zo vroeg mogelijk op.

Het laatste nieuws

Varianten van de vogelgriep

Vogelgriep kent twee vormen: een milde vorm en een gevaarlijke vorm. De gevaarlijke vorm wordt ook wel klassieke vogelpest genoemd. De meeste aviaire influenzavirussen zijn van de milde variant, de Laag Pathogene Aviaire Influenza (LPAI). Dieren die geïnfecteerd zijn met deze milde variant, vertonen lichte ziekteverschijnselen. Dit kan echter veranderen in de zeer besmettelijke variant Hoog Pathogene Aviaire Influenza (HPAI). Om die reden worden bedrijven ook bij een uitbraak van de milde vorm geruimd.

Voortdurende bedreiging

Voor Nederland is vogelgriep een voortdurende en onvoorspelbare bedreiging. Vooral pluimvee dat buiten wordt gehouden vormt een belangrijk risico. Deze dieren kunnen in direct contact komen met mogelijk besmette wilde (water)vogels. Aangezien steeds meer pluimvee vrije uitloop kent, zal het risico op vogelgriep in Nederland toenemen. Verder vormt de (illegale) import van siervogels een risico.
De kans dat vogelgriep via de import van pluimvee, broedeieren en pluimveeproducten wordt geïntroduceerd is vermoedelijk klein.

Risico voor mensen

Vogelpest, de gevaarlijke variant van vogelgriep, of hoog pathogene aviaire influenza (HPAI) vormt een risico voor de volksgezondheid. Direct contact met besmet pluimvee kan leiden tot ernstig verlopende infecties bij mensen. De vrees bestaat dat het virus zodanig verandert dat het zich makkelijk onder mensen kan verspreiden. Dat kan dan leiden tot een wereldwijde griepepidemie, een zogenaamde pandemie.

Meer informatie (uitklappers)

Subtypen vogelgriep

Het aviaire influenza-virus wordt onderverdeeld naar de twee eiwitten die op de buitenkant van het virus aanwezig zijn: Haemagglutinine (H) en Neuraminidase (N).

Er zijn op dit moment 16 H-typen en 9 N-typen bekend, die in verschillende combinaties kunnen voorkomen. Het virus bestaat uit een laag- en een hoogpathogene (= laag en hoog ziekte verwekkende) variant. Alle subtypen kunnen laagpathogeen zijn voor de kip, dus ook H5 en H7.

De uitbraak in Nederland in 2003 werd veroorzaakt door een hoogpathogene variant (H7N7). Het is echter niet uitgesloten dat er regelmatig introducties plaatsvinden van de laagpathogene variant, die kunnen muteren in hoogpathogene vairanten. Daarom loopt er een monitoringsprogramma naar vogelgriep in Nederland om nieuwe introducties snel op te kunnen sporen.

Milde vorm (LPAI)

De effecten van het laagpathogene virus variëren van zeer lichte verschijnselen tot ernstige ziekte.

Kenmerken:

  • Luchtwegbezwaren
  • Eiproductiedaling
  • Milde tot zware ontsteking van de luchtpijp
  • Longontsteking
  • Gezwollen kop

Als er hoge sterfte is bij deze variant dan komt dit meestal door secundaire infecties. Het gevaar is altijd aanwezig dat deze laagpathogene varianten kunnen veranderen in hoogpathogene varianten na introductie in kippen en kalkoenen.

Gevaarlijke vorm (HPAI)

Klassieke vogelpest wordt veroorzaakt door hoogpathogene influenzastammen. Deze behoren tot nu toe altijd tot de subtypen H5 of H7. Het virus veroorzaakt ernstige ziekte en plotselinge toename in sterfte.

Kenmerken:

  • Oedeem aan hoofd, aangezicht en nek onderhuidse bloedingen in poten, lellen en de kam
  • Weefselsterfte
  • Luchtwegproblemen
  • Overvloedige traanvorming
  • Ontsteking bijholte van de neusholte
  • Diarree
  • Sloom
  • Ruw verenkleed
  • Eiproductiedaling

De uitbraak in Nederland in 2003 werd veroorzaakt door een hoogpathogene variant (H7N7). Het is echter niet uitgesloten dat er regelmatig introducties plaatsvinden van de laagpathogene variant, die kunnen muteren in hoogpathogene vairanten. Daarom loopt er een monitoringsprogramma naar vogelgriep in Nederland om nieuwe introducties snel op te kunnen sporen.

Interessante links