Proeftuin Agroecologie en Techniek

De Proeftuin voor Agroecologie en Technologie faciliteert multidisciplinair onderzoek voor het ontwikkelen van natuurinclusieve en regeneratieve landbouwsystemen. Op zo’n 80 hectare vruchtbare polderklei scheppen we vrije ruimte voor experiment en uitwisseling, waar we de bouwstenen voor een ecologisch en economisch volhoudbaar landbouwsysteem onderzoeken en ontwikkelen.

De proeftuin is een fysieke en virtuele ontmoetingsplek, waar we bijvoorbeeld in een discussieplatform agrariërs, bedrijfslevenpartijen, overheden, ngo’s, onderwijs en onderzoek bij elkaar brengen. Zo kunnen we met elkaar werken aan plantaardige productiesystemen met een rijke biodiversiteit.

Nieuwe landbouw met slimme technologie

De Nederlandse landbouw- en voedselsector staat voor een meervoudige, complexe opgave. De druk op land en natuurlijke hulpbronnen neemt toe, biodiversiteit verschraalt, klimaatverandering is voelbaar aanwezig en de marktpositie en inkomens van de Nederlandse agrariër staan onder druk. De transitie naar een vorm van landbouw die deze opgaves kan beantwoorden, is gestart.

Slimme technologie op het land

We werken aan een natuurinclusieve, regeneratieve vorm van landbouw, die gestoeld is op ecologische processen en gebruikmaakt van slimme technologie. Zo is er een mechanische schoffel- en wiedrobot ontwikkeld voor de biologische landbouw. Maar je kunt ook denken aan sensing-technieken voor onkruid- en ziekteherkenning, of autonome voertuigen voor plaatsspecifieke behandeling.

De Proeftuin vervult een spilfunctie in kennisontwikkeling én toepassing van agroecologische principes en slimme technologie. Daarnaast vervult de Proeftuin een belangrijke rol in het demonstreren, inspireren en enthousiasmeren van de hele landbouwsector, voor innovatieve oplossingsrichtingen voor een natuurinclusieve landbouw. Om deze vorm van landbouw te realiseren is integraal onderzoek nodig, waarbij alle bouwstenen in onderlinge samenhang worden ontworpen en getest, om te komen tot praktijkrijpe landbouwsystemen voor de voedselproductie van morgen.

Toekomstbestendige landbouwsystemen

De fysieke ontmoetingslocatie is aan de Elandweg in Lelystad, waar integraal onderzoek plaatsvindt naar een meer toekomstbestendige, veerkrachtige landbouw.

Hier wordt multidisciplinair onderzoek gedaan naar weerbare, veerkrachtige systemen in de akkerbouw- en vollegrondsgroenteteelt, die beter in staat zijn mee te bewegen met veranderingen op de lange termijn (zoals klimaatverandering of afname van biodiversiteit) en korte termijn (zoals hevige regen of droogteperioden).

Voorbeelden zijn: minimale grondbewerking en organische-stofbeheer, groenbemesters, mengteelten, strokenteelten, agroforestry, slimme landbouwtechnologie, mechanisatie en robotica én systemen die zich richten op minimale afhankelijkheid van gewasbeschermingsmiddelen.

We onderzoeken biologische en gangbare landbouwsystemen. De grote uitdaging is het optimaal inpassen van ecologische principes in deze landbouwsystemen, waarbij productie voorop staat. Het management hiervan zal complexer worden voor de ondernemer, daarom ontwikkelen we ook managementtools en beslissingsondersteunende hulpmiddelen.

Agroecologie

We zoeken veel antwoorden op veel vragen

Het onderzoek richt zich op de beantwoording van vele vragen, zoals:

  • Wat zijn optimale maatregelen voor duurzaam bodembeheer? Welke voordelen zijn te behalen van minimale grondbewerkingsmethoden (bijvoorbeeld niet kerende grondbewerking)? Wat zijn de verschillen in organische stofaanvoer van verschillende groenbemesters, onderwerktijdstippen van de groenbemesters en extra aanvoer met compost of maaimeststof?
  • Kan de afhankelijkheid van chemische gewasbeschermingsmiddelen verminderd worden door een ander bouwplan, het gebruik van alternatieve bestrijdingsmiddelen of door mechanische of cultuurmaatregelen toe te passen?
  • In hoeverre leidt lichte mechanisatie tot minder bodemstructuurbederf, een betere bodemkwaliteit en daardoor tot een hogere gewasopbrengst?
  • Hoe zijn optimale groeiomstandigheden voor het gewas te creëren? Wat zijn de ideale omgevingsomstandigheden die zorgen voor discontinuïteit van levenscyclus van ziekten, plagen, onkruiden, en continuïteit van nuttige organismen?
  • Hoe dragen mengteelten van zogenaamde ‘plant teams’ bij aan bodemvruchtbaarheid, productiviteit van het ‘hoofd’ gewas en de onderdrukking van onkruiden, ziektes en plagen? In hoeverre bieden mengteelten kansen voor het vergroten van zowel ondergrondse als bovengrondse biodiversiteit?
  • Wat zijn de mogelijkheden van agroforestry (de combinatie van éénjarige en meerjarige houtige gewassen) en wat levert dit op aan productie, biodiversiteit, bodemvruchtbaarheid, ziektedruk en landschapskwaliteit? Hoe ziet zo’n systeemontwerp eruit?
  • Zijn deze maatregelen / teeltsystemen economisch aantrekkelijk voor de agrariërs?

Wilt u meedenken?

De onderzoekers van de Proeftuin Agroecologie en Techniek nodigen u uit om mee te denken en de dialoog aan te gaan met andere stakeholders op het gebied van ecologische en economische duurzame plantaardige productiesystemen. We ontwikkelen daartoe een discussieplatform, die binnenkort online komt.

De Proeftuin wil de experimenten graag uitbreiden, maar ook de discussie voeren over toekomstbestendige landbouw, waarbij gebruik wordt gemaakt van agroecologische principes en slimme technologie. De oplossingen zijn niet kant en klaar, en kunnen alleen door samenwerking tussen agrariërs, bedrijfslevenpartijen, ketenpartijen, overheden, ngo’s en kennisinstellingen gevonden worden.

Neem contact met ons op!

De Proeftuin Agroecologie en Techniek is de plek om agroecologisch onderzoek uit te voeren, geïnspireerd te raken over regeneratieve landbouw en met elkaar de dialoog aan te gaan over hoe landbouw van de toekomst eruit kan zien en hoe daar te komen.

De Proeftuin is ook bedoeld als ontmoetingsplek. U kunt op afspraak met de onderzoekers in gesprek komen en ter plaatse uitleg krijgen over het lopende onderzoek.

Meer weten over onderzoek en samenwerkingsmogelijkheden?

Voorbeelden van projecten op de proeftuin:

We voeren ook proeven uit voor: