Wolven

“Gedragsonderzoek kan aantonen hoe wolven proberen te navigeren in een door mensen gedomineerd landschap.”

Highlight

De wolf is terug in Nederland. Na meer dan 150 jaar afwezigheid heeft dit dier zich opnieuw gevestigd. Dit roept vragen op over natuur, veiligheid, veehouderij en samenleven met wilde dieren. Wageningen University & Research (WUR) staat midden in dat maatschappelijke en wetenschappelijke gesprek, met jarenlange expertise in wolvenecologie, monitoring en mens-dierinteracties. 

WUR-onderzoekers volgen de wolf met moderne technieken zoals DNA-analyse, GPS-tracking en modeleren. We brengen in kaart waar dieren zich vestigen, hoe roedels zich ontwikkelen en welke rol de wolf speelt in het ecosysteem. Daarnaast onderzoeken we de economische gevolgen voor de agrarische en toeristische sector. Die kennis helpt om beter te begrijpen hoe wolven en mensen elkaar beïnvloeden in een dichtbevolkt land als Nederland, en wat dat betekent voor natuurbeheer, landbouw en recreatie. Deze kennis wordt ingebracht in het maatschappelijk debat om duidelijk te krijgen of en welke maatregelen moeten worden genomen. Zo bouwt WUR aan een wetenschappelijke basis voor beleid en praktijk: zorgvuldig en met oog voor zowel natuur als samenleving.”

In dit dossier vind je onze kennis, inzichten en actuele onderzoeken over de wolf – van ecologie en genetica tot beheer en maatschappelijke impact.

Wageningen University & Research monitort de terugkeer van de wolf via DNA-onderzoek. Gevonden keutels worden in ons lab getest op DNA, om vast te stellen of het daadwerkelijk om een wolf gaat en om te weten wélke wolf het is. Daarvoor werken we via het CEwolf-consortium samen met het Duitse onderzoekinstituut Senckenberg. Met deze informatie kunnen de provincies een goed onderbouwd besluit nemen over het beleid rondom de wolf. De meeste wolven in Nederland zijn zwervend, maar op de Veluwe heeft de eerste wolvin zich inmiddels gevestigd.

Faunaconsulenten nemen ook DNA af van schapen die vermoedelijk gedood zijn door een wolf. Ons onderzoek wijst vervolgens uit of dit inderdaad het geval is. Dit gebeurt binnen een maand na de DNA-afname. Een overzicht van deze gevallen en de DNA-uitslagen zijn beschikbaar op de website van BIJ12. Per kwartaal wordt vervolgens ook voor deze gevallen genetisch profielen opgesteld voor individuele herkenning van de wolven.

Meer over dit onderwerp (4)

Nieuws

Wolf in beweging: eerste ‘GPS-wolf’ legt in enkele maanden meer dan 2500 km af

Sinds oktober 2025 onderzoekt Wageningen University & Research (WUR) in Het Nationale Park De Hoge Veluwe de interactie tussen wolven, mensen en prooidieren in het park zelf. Om dat goed te doen, krijgen meerdere dieren een zender en vraagt het park bezoekers om vrijwillig een GPS-tracker mee te nemen.

Wolves
wolf buiten
Nieuws

Ecologisch en juridisch kader voor wolvenpopulatie in Nederland nu beschikbaar

Er zijn nu duidelijke ecologische en juridische referentiewaarden voor de wolvenpopulatie in Nederland. Dit kader wordt beschreven in een onderzoeksrapport van Wageningen University & Research (WUR) in samenwerking met Tilburg University en het Belgische Instituut voor Bos- en Natuuronderzoek in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).

Wolves
wolf kijkt om zich heen
Nieuws

Waar kan de wolf zich in de toekomst in Nederland vestigen?

De wolf is enkele jaren geleden teruggekeerd naar Nederland. Bij de terugkeer van een roofdier als de wolf in Nederland – een land met veel mensen en veel vee - is het wenselijk om een inschatting te maken waar wolven zich in de toekomst zouden kunnen vestigen. Beleidsmakers, bestuurders en de samenleving kunnen zich daardoor beter voorbereiden. Onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) deden in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) een habitatgeschiktheidsanalyse van Nederland voor de wolf.

Wolves
Nieuws

'We moeten leren samenleven met de wolf'

De wolf is terug in Nederland. Het dier heeft de afgelopen jaren Nederland als doortrekplaats ontdekt en een aantal dieren heeft besloten om zich hier te vestigen. ‘Het is een unieke situatie’, zo vertelt onderzoeker Hugh Jansman. ‘Nooit eerder vestigde de wolf zich in een land met zo’n hoge mens- en veedichtheid.’ In een rapport dat op 6 oktober verscheen staan alle feiten beschreven.

Wolves

Meer over onze expertise

Onderzoeker plakt een tracker op een schaap

Dieronderzoek bij WUR – kennis over dieren voor een duurzame toekomst

Onze samenleving stelt steeds nieuwe vragen over dieren en de manier waarop wij met hen samenleven. Hoe zorgen we voor gezond voedsel met zo min mogelijk belasting voor de leefomgeving en het klimaat? Wat is er nodig voor een dierwaardige veehouderij? Hoe beschermen we bedreigde diersoorten en herstellen we biodiversiteit en ecosystemen? Hoe voorkomen we zoönosen en waarborgen we dierenwelzijn in een veranderend voedselsysteem?

Laboratoria voor Dierecologie

Het dierecologisch onderzoek richt zich op de invloed van maatschappelijke activiteiten op het functioneren van ecosystemen, de daaruit voortvloeiende druk op natuur en milieu, de toestand en herstelmogelijkheden van natuur en milieu, en de impact op biodiversiteit en gezondheidsrisico’s voor de mens. Voorts draagt het bij aan de ontwikkeling van duurzame oplossingen in beleid en beheer.

Onderzoek naar omgeving en milieu

Binnen het domein van de groene leefomgeving ontwikkelen we kennis en oplossingen die bijdragen aan duurzaam land- en watergebruik, natuurherstel en een klimaatbestendige leefomgeving. We combineren wetenschappelijke expertise met een sterke focus op toepasbaarheid, zodat beleid en praktijk effectief kunnen inspelen op de uitdagingen van vandaag én morgen. Onze kracht ligt in het combineren van disciplines, van ecologie tot geo-informatie, om complexe vraagstukken integraal te benaderen. Zo ondersteunen we overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties in hun ambities voor een duurzame en toekomstbestendige leefomgeving.

Luchtfoto van mensen die op een plein lopen.

Sociaal & economisch onderzoek

Door gedrag, economie en beleid in samenhang te analyseren, brengen we de krachten achter verandering in beeld en ontwikkelen we effectieve interventies voor meer gelijkheid, veerkracht en duurzaamheid. Onze interdisciplinaire aanpak ondersteunt betekenisvolle transities in mondiale voedselsystemen.

Wildlife Ecologie en Beheer

De leerstoelgroep Wildlife Ecologie en Beheer bestudeert de invloed van de mens op de fauna. We onderzoeken zowel directe mechanismen zoals jacht en brand, als meer indirecte mechanismen die deel uitmaken van grootschalige processen, zoals klimaatverandering.

Lees verder

Rapporten wolf

Bekijk onze publicaties over de wolf. 

Contactpersoon

Heeft u een vraag over de wolf of de wolvenpopulatie in Nederland? Stel hem aan onze woordvoerder.

VFP (Vincent) Koperdraat

Mediarelaties / Woordvoerder

Biodiversiteit en veerkrachtige ecosystemen

Hoe keren we het verlies aan biodiversiteit? Dat is één van de vragen die onze wetenschappers onderzoeken.

Ga naar Biodiversiteit en veerkrachtige ecosystemen