Satellietbeelden tonen muizenschade op 18.000 hectare grasland
- ir. GJ (Gerbert) Roerink
- WR Onderzoeker
Geurt Mouthaan; Kontakt mediapartners
Veldmuizen hebben eind september op grote schaal grasland beschadigd in Friesland en de Alblasserwaard. Op satellietbeelden van de Groenmonitor van Wageningen University & Research is op circa 18.000 hectare grasland zichtbare schade vastgesteld. Ook in andere delen van Nederland zijn percelen aangetast.
Ook Alblasserwaard zwaar getroffen
Friesland kreeg eerder te maken met grote veldmuizenplagen, onder meer in 2014 en 2019. Dit jaar is ook de Alblasserwaard op grote schaal getroffen. Op sommige percelen hebben de muizen vrijwel al het gras weggevreten en de bodem doorboord met holen en gangen. Daardoor is het grasland nauwelijks nog bruikbaar voor de productie van veevoer.
Graslandpercelen met zichtbare muizenschade (rood), 25 september 2026.
De Groenmonitor laat ook schade zien in de veenweidegebieden van de Krimpenerwaard en Utrecht, op rivierkleigronden in Gelderland en op percelen in de Eempolder en Noord-Groningen. Het totale oppervlak met op satellietbeelden zichtbare muizenschade bedroeg eind september circa 18.000 hectare.
Hoe werd de schade zichtbaar?
Satellietbeelden van de Alblasserwaard, ten noorden van Giessenburg, laten zien hoe de schade zich ontwikkelde. In juni was nog geen muizenschade zichtbaar. Tijdens de warme, droge zomer stagneerde de grasgroei, terwijl de veldmuizen zich snel konden voortplanten. Onder gunstige omstandigheden kan een vrouwtje maandelijks zes tot acht jongen krijgen, die na ongeveer een maand zelf geslachtsrijp zijn. Zo kan de populatie in korte tijd sterk toenemen.
In juli en augustus was het onderscheid tussen droogteschade en muizenschade op satellietbeelden lastig te maken: veel grasland was toen geel en verdroogd. Na de regen in september kleurden percelen met droogteschade weer groen. Percelen waar muizen het gras hadden weggevreten, bleven kaal. Vooral ten noorden van Giessenburg is dat verschil goed zichtbaar.
Satellietbeelden tonen de ontwikkeling van de schade ten noorden van Giessenburg.
Op aangrenzende, nog groene percelen hebben boeren het grasland onder water gezet om de muizen te bestrijden. Het water vult de gangenstelsels, waardoor muizen naar de oppervlakte vluchten en onder meer meeuwen, reigers en ooievaars ze kunnen vangen. Deze aanpak kan tijdelijk helpen, maar zodra de bodem weer droog is, kunnen muizen terugkeren.
Hoe ontwikkelt de plaag zich verder?
De muizenpopulatie kan in het najaar verder groeien. Wanneer de grasgroei door lagere temperaturen stopt, kan de schade toenemen. Uiteindelijk kunnen voedselgebrek, winterweer en ziektes ervoor zorgen dat de populatie sterk afneemt. Overlevende muizen trekken zich dan terug naar onder meer bermen, slootkanten en dijken.
In Friesland komen dergelijke pieken in de veldmuizenpopulatie al langer voor, met tussenpozen van ongeveer drie tot vijf jaar. De omvang van een nieuwe plaag hangt onder meer af van de weersomstandigheden. De schade in 2026 laat zien dat ook graslandgebieden in Zuid-Holland en Utrecht kwetsbaar kunnen zijn.
Een veldmuis komt uit een hol nadat het perceel onder water is gezet.
Heeft u een vraag?
Heeft u een vraag rondom dit onderwerp of ziet u kansen om met ons samen te werken? Neem dan contact op met onze expert.
