WUR reflecteert op haar rol in de wereld en de toekomst van verantwoord veranderen

Het evenement stond in het teken van responsible change making en een reflectie op WUR in de wereld. “Een eerlijke beoordeling van het verleden zal ons helpen lessen te trekken voor de toekomst die we willen. En voor de organisatie die we willen zijn. Het zal ons helpen om verantwoorde verandering vorm te geven. In Wageningen, Nederland, Europa en de wereld”, aldus rector magnificus Carolien Kroeze bij de opening.  

Ze benadrukte dat er veel is om trots op te zijn in de 108 jaar geschiedenis van Wageningen University & Research, maar dat er ook oncomfortabele waarheden zijn die vragen om reflectie en soms zelfs om schaamte. Daarmee leidde ze de eerste presentatie in, van historicus Larissa Schulte Nordholt van de Economic and Environmental History Group. 

Schulte Nordholt ging in op het koloniale verleden van Wageningen University & Research, in Suriname en Indonesië. “Waarom is Wageningen tegenwoordig een wereldwijd centrum voor landbouwexpertise? Waarom zijn we zo betrokken bij het mondiale Zuiden? Het antwoord zal voor sommigen van jullie vanzelfsprekend zijn: het heeft alles te maken met ons koloniale verleden en dat van Nederland in het algemeen.“

Ze concludeert dat Wageningen in het verleden op verschillende manieren een rol in het koloniale systeem heeft gespeeld. Wetenschappelijk onderzoek werd gebruikt om koloniale landbouw te legitimeren en de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen te ondersteunen. Daarnaast leidde de instelling studenten op voor functies in het koloniale bestuur, onderzoeksstations en plantages, waarmee zij een schakel vormde tussen Nederland en de koloniën. Ook droegen onderwijs en onderzoek bij aan een wereldbeeld waarin Europese kennis en expertise centraal stonden. "Als kennis macht is, dan moet een universiteit met de wereldwijde invloed en connecties als Wageningen University & Research, zorgvuldig overdenken hoe het die macht gebruikt.”  

Na die blik op het verleden reflecteerde Aarti Gupta, hoogleraar Global Environmental Governance, op de dilemma’s van vandaag en morgen. Zij sprak over duurzaamheid voor iedereen, inclusieve samenwerking en rechtvaardige transities, op lokaal, nationaal en mondiaal niveau. Ze benadrukte dat de crisis van ongelijkheid en die van het gebrek aan duurzaamheid met elkaar verweven zijn. Ook waarschuwde ze voor ‘valse duurzaamheidsoplossingen’, zoals zonlicht reflecteren om de opwarming van de aarde te verminderen. Haar conclusie: “Wageningen kan leidend zijn bij ‘leaving no-one behind’.”  

Hoe zorgen we dat we responsible change makers opleiden? Daarover sprak docent Bert Bruins. Hij gebruikt voor het vak Environmental Justice in Practice het voorbeeld van een waterkrachtcentrale in de Himalaya, toonbeeld van duurzame energie. “Studenten stelden de vraag: wie profiteren hier? Dat waren de mensen in de stad en de industrie. De verliezers zijn de mensen die daar leven. Ze verliezen hun land.” Bruins sloot af met een pleidooi voor een pluriversiteit: een universiteit die ruimte biedt aan vele waarheden en vele wegen. 

Early career wetenschappers Mukoma Kilakila en Stellamaris Aju vertegenwoordigden de nieuwe generatie changemakers. Stellamaris Aju vertelde onder andere over haar werk voor een project om de landbouwproductiviteit in Nigeria te verbeteren met toegang tot en kennis over betere zaden. Mukoma Kilakila bestudeert hoe boeren in Tanzania actief betrokken kunnen worden bij het genereren van landbouwkennis, waarbij wetenschappelijke en lokale kennis en ervaring worden gecombineerd.

Bijna traditiegetrouw reikt de Dean of Research tijdens de Dies Natalis de Research Awards uit aan veelbelovende onderzoekers. Er waren prijzen te winnen in vier categorieën: Research paper of the year, Team effort of the year, Transdisciplinary research of the year en Supervisor of the year. De Research Awards worden georganiseerd door de Wageningen Graduate Schools en mogelijk gemaakt door Wageningen Graduate Schools en het University Fund Wageningen.  

Dean of Research Edith Feskens maakte de winnaars van dit jaar bekend:  

• Research paper of the year: Ketan A. Ganar, Manali Nandy and Polina Turbina - Phase separation and ageing of glycine-rich protein from tick adhesive
• Team effort of the year: CropMix+. Dit team onderzoekt op 26 Nederlandse boerderijen hoe strokenteelt invloed heeft op biodiversiteit, plaagbestrijding, onkruid en opbrengst om zo duurzame landbouwpraktijken beter te begrijpen en te verbeteren.
• Transdisciplinary research of the year: Research Through Design (EngD). Het onderzoek ontwikkelt en test via Research Through Design nieuwe ontwerpen voor multifunctionele kademuren in Amsterdam die tegelijk bijdragen aan klimaatadaptatie, energie, mobiliteit, biodiversiteit en stedelijke kwaliteit.
• Supervisor of the year: Dr. Enrique Asin-Garcia, Assistant Professor in Bioprocess Engineering 

Niet alleen Wageningen University & Research vierde haar verjaardag, ook University Fund Wageningen had een reden om feest te vieren: de stichting bestaat 75 jaar. Al sinds 1951 steunt de stichting fundamenteel en baanbrekend onderzoek, talent en ondernemerschap. De afgelopen 15 jaar heeft UFW maar liefst 70 miljoen euro bijgedragen aan WUR. Tijdens de Dies Natalis reikte Jacqueline Pieters, voorzitter van University Fund Wageningen, een cheque van 75.000 euro uit aan Carolien Kroeze. Een bedrag dat WUR helpt om een toekomst van verantwoord veranderen vorm te geven.