Ga naar de inhoud

Op de klimaattandem met...

Op de klimaattandem met...Robin en Sverre

'Op de klimaattandem met' is een initiatief van Climate Hub Wageningen. Het idee is simpel: 3 vragen, 2 mensen en 1 fiets. Elke editie stappen een medewerker van Wageningen University & Research (WUR) en een regionale partner samen op de klimaattandem. Aan de hand van drie vragen verkennen zij elkaars drijfveren, ideeën en ervaringen rond klimaat. Doel van het gesprek: fietsend nieuwe inzichten ontdekken, inspirerende verhalen delen en nieuwe verbindingen creëren in de regio.

Op weg met de klimaattandem

Eerste editie

Voor deze editie stappen klimaatonderzoeker Sverre van Klaveren (WUR) en projectleider natuurbeheer Robin Biekart (Provincie Gelderland) op de klimaattandem. Op 14 september 2026 staat de tandem klaar voor vertrek voor het Provincehuis in Arnhem. Er wordt gelachen om de benodigde instructies voor de tandem, maar al snel gaat het voorspoedig. De deelnemers fietsen aan het eind van de middag het centrum uit richting de Arnhemse uiterwaarden. Uiterwaardenpark Meinerswijk is niet alleen een natuurgebied vol geschiedenis, maar ook een woon- en ontwikkelgebied. Robin noemt het een 'klassiek klimaatadaptatie-probleemplekje', waar woningbouwbelangen schuren met klimaatrisico's. Een interessante plek dus om het gesprek aan te gaan. Tijdens de rit benadrukken de deelnemers de pracht van het gebied, maar er wordt ook gelachen als er een tractor langsrijdt waardoor ze elkaar niet verstaan. 'Toepasselijk,' zegt Sverre, 'want ik kijk bijvoorbeeld ook naar de klimaatrisico's voor de landbouw.' 

De deelnemers stellen elkaar vragen rond drie thema's: jij en het klimaat, jij en de regio, en een blik vooruit. Tijdens het gesprek komen er een hoop onderwerpen aan bod zoals het subsidiestelsel voor beheer van landschapstypen, welke veranderingen een verschil kunnen maken in de regio, en de toekomst van de klimaatonderzoeker. Maar eerst stellen de deelnemers zich voor:

Sverre van Klaveren – Wageningen Environmental Research

S: 'Ik ben Sverre van Klaveren en ik werk als onderzoeker bij Wageningen Environmental Research, één van de toegepaste wetenschappelijke onderzoeksinstituten van WUR. Eigenlijk is klimaat altijd mijn startpunt. Ik doe onderzoek naar veranderingen in vegetatie door bijvoorbeeld droogte, maar ook naar de klimaatrisico's voor de landbouw bijvoorbeeld. We kijken altijd naar wat de dreiging is, wat de gevoeligheid van een systeem of van mensen is, en wat de veerkracht is. Dan probeer ik een voorstel te doen over wat we samen kunnen bereiken.'

Robin Biekart - Provincie Gelderland

R: 'Ik ben Robin Biekart en ik ben projectleider natuurbeheer bij Provincie Gelderland. Dat houdt in dat ik werk aan natuurbeheer van de provincie en de financiering daarvan. Ik houd me bijvoorbeeld bezig met het landelijke subsidiestelsel voor natuur en landschap (SNL). Het is een moeizaam stelsel om binnen te innoveren als het gaat om klimaatadaptief beheer, dus dat probeer ik aan te pakken.'

Jij en het klimaat

Klimaat

Eerst bespreken de deelnemers wat hen motiveert in het werk dat ze doen. Robin vertelt over het belang van het volgen van je passies en interesses voor het voortbrengen van positieve veranderingen, en Sverre licht toe dat het enthousiasmeren van mensen hem blijft aanmoedigen binnen zijn werk.

S: 'Wat was het moment dat je dacht, hier ga ik voor?'

R: 'Na mijn afstuderen, vier jaar geleden. Ik heb bos- en natuurbeheer gestudeerd in Wageningen en ik ben afgestudeerd in mens-natuurrelaties rondom natuur en natuurbeheer. Op die manier ben ik de groene kant van klimaatadaptatie ingerold met de hoop dat ik mensen met de natuur kon verbinden. Dat ging eigenlijk best wel goed. Ik ben uiteindelijk bij de afdeling natuur van de provincie begonnen waar ik mijn kennis en interesse goed kan gebruiken. Momenteel zit ik bijvoorbeeld in de community of practice rond klimaatadaptatie en natuur. Binnen deze community houd ik me bezig met vragen zoals: Hoe kan beheer reageren op de huidige veranderingen in de natuur zodat we een klimaatbestendige natuur overhouden? Hierbij kijken we dus meer naar het totaal in plaats van losstaande maatregelen. En hoe blijf jij geloven in klimaatwerk, ook als het soms wat minder gaat?'

S: 'Ik vind dat eigenlijk best een moeilijke vraag, want ik heb wel eens dagen dat ik er niet in geloof. Ik stel mezelf weleens vragen zoals: Waar doen we het eigenlijk voor? Draag ik op de juiste manier bij? Zodra ik dan aan het werk ga, merk ik toch dat ik verschil maak. Ik merk vooral dat het gesprek me heel veel energie geeft. Ik heb als onderzoeker de luxe dat ik mensen mag enthousiasmeren en dat ik ze mag aanzetten om na te denken over wat we doen en of dat dan het goede is. Ik merk dat dat mensen weer in hun kracht zet.'

“Ik heb de luxe dat ik mensen mag enthousiasmeren.”
Sverre van Klaveren
klimaatonderzoeker Wageningen Environmental Research

Jij en de regio

Regio

Vervolgens vertellen de deelnemers wat ze nodig hebben binnen de regio om het verschil te maken. Er komen een hoop oplossingen aan bod: veranderingen in beleid, meer geld voor natuurbeheer, maar ook de verbindende rol van Robin blijkt een belangrijke rol te spelen.

S: 'Ik merk dat ik als onderzoeker soms weinig enthousiasme terugkrijg wanneer we voorstellen om te kijken naar alternatieven, omdat dingen vastliggen in beleid. Ik heb bijvoorbeeld een groot onderzoek gedaan naar hoe klimaatprojecten tot stand komen. We onderzochten 7 klimaatadaptatieprojecten om te ontdekken wat ze een steuntje in de rug had kunnen geven. Soms is dat een klein stukje in het ruimtelijk domein. Soms is dat net ergens een wettelijke verplichting. Soms is het één beleidsregel. Het verschil hoeft helemaal niet zo groot te zijn, maar het kan wel een grote invloed hebben. Hoe zou voor jou een succesvolle samenwerking eruitzien voor Gelderland?'

R: 'Ik probeer intern en extern een verbinder te zijn. Ik heb bijvoorbeeld veel connecties met terreinbeheer en organisaties. Die voeren uiteindelijk natuurlijk ook 99 procent van het natuurbeheer uit. Wij zijn vanuit de provincie in die zin alleen een subsidieverstrekker, maar we hebben wel invloed in het stelsel. Heel platgeslagen is het stelsel gebaseerd op het feit dat 1 hectare natuur een bepaalde hoeveelheid geld kost om te beheren per jaar. Daarbij wordt uitgegaan van een aantal activiteiten die de beheerder moet uitvoeren. Het is altijd een gevecht om de posten opgenomen te krijgen die we wel interessant vinden. En soms willen we juist ook activiteiten uit SNL halen. Bijvoorbeeld als we denken dat het juist op een natuurlijke wijze moet verlopen in plaats van daar actief beheer op te voeren. Uiteindelijk is het lastig dat het een landelijk stelsel is. Provincies willen niet in hun standaardkostprijs gaan betalen voor werk dat alleen wordt toegepast in andere provincies. Tegelijkertijd moeten keuzes goed onderbouwd zijn. Terreinorganisaties hebben daar iets over te zeggen. Ze weten hoe het gaat in de praktijk. Bijvoorbeeld wat de kostprijzen zijn voor allerlei soorten werknemers, machines, etc. WENR heeft daar ook een functie in. Jullie onderzoeken wat goed beheer is. We gebruiken nog steeds een rapport uit 2016 van WENR, deels in ieder geval, als basis voor een aantal maatregelen binnen natuurtypes.'

S: 'Even voor mijn beeld. We fietsen nu door de Arnhemse uiterwaarden. Ik neem aan dat hier ook een beheerder is. Hoeveel zou je krijgen voor een hectare van zoiets?'

R: 'Het zal wel een soort graslandtype zijn. Ongeveer 300 euro per jaar per hectare.'

S: 'Dat is niet zoveel he? Dus als jij dan denkt aan klimaatvriendelijk bosbeheer, wat zou je daar dan nog in nodig hebben? Wat helpt jou om dat een stapje verder te krijgen?'

R: 'Het makkelijke antwoord is geld vanuit het rijk, zodat niemand meer moeilijkheden heeft met het toevoegen van een beheermaatregel. We lossen nu vaak dingen op met incidentele subsidies die we voor een bepaald doel een aantal jaar kunnen verlenen. Maar dit gebeurt dus in plaats van dat we dat in het standaardbeheer opnemen. Er wordt dan niet echt nagedacht over de lange termijn.'

“Ik probeer intern en extern een verbinder te zijn.”
Robin Biekart
Projectleider natuurbeheer bij Provincie Gelderland

Blik vooruit

Vooruit

Als laatst blikken de deelnemers nog kort vooruit. Voor een volgende rit op de tandem wordt de minister uitgenodigd en Sverre kijkt met een kritische blik naar de toekomst van de klimaatonderzoeker.

S: 'Misschien hebben we al een eerste stapje gezet door dit gesprek te voeren over wat er kan en wat we willen. Daarover gesproken, met wie zou je nog meer op deze tandem willen zitten?'

R: 'In die zin misschien wel de minister. Diegene is verantwoordelijk voor de verdeling van dat geld. Er is nu met de onderhandelingen in het kabinet ook wel erkenning dat er een noodzaak is en een tekort in financiering. En als we vooruitkijken, hoe zie jij je eigen werkveld voor je in de toekomst en jouw plaats daarin? Hoe zie jij je rol in de toekomst en gaat het veranderen?'

S: 'Ja ik denk het wel. Ik denk dat het breder wordt. Ik weet niet hoe lang we nog het nut kunnen aantonen van bepaalde klimaatadaptatiemaatregelen. Als op een gegeven moment de zoveelste studie aantoont dat klimaatoplossingen met natuur kunnen bijdragen aan koolstofvastlegging en biodiversiteitsherstel, dan verliest het zijn legitimiteit als we het dan vervolgens niet doen. Dus ik denk dat het klimaatadaptatievak ook een beetje op zijn breekpunt is; en ik weet niet welke kant het op gaat. Als we niet fundamenteel iets anders gaan doen, dan hebben we straks de boot gemist.'

R: 'Welke rol zou jij dan willen aannemen? Als we in de maatschappij de conclusie nemen: we weten het wel, nu moeten we het gaan doen. Wat zie jij jezelf dan doen?'

S: 'Dat zou toch prachtig zijn. Ik denk dat ik me dan zou willen inzetten op al die plekken in Nederland, zoiets als waar we nu langsfietsen. Stel dat je daar een waterretentiegebied van kan maken en ik mag me verdiepen in hoe je dat dan inricht. Dat zou machtig mooi zijn.'

R: 'De praktijk in?'

S: 'De praktijk in, toepassen, hoe zou toekomstbestendig Nederland er dan uitzien?'

“Hoe zou toekomstbestendig Nederland er dan uitzien?”
Sverre van Klaveren
klimaatonderzoeker Wageningen Environmental Research
Klimaattandem in Arnhem

Fiets je mee?

Contact

Heb je een klimaatvraagstuk, een goed idee of een initiatief dat je verder wilt brengen? Neem dan contact met ons op!

Lees meer over Climate Hub Wageningen.