Project PHASE-OUT: PFAS aanpakken met innovatieve monitoring en verwijdering

Per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS), ook wel ‘forever chemicals’ genoemd, vormen wereldwijd een groeiend probleem. Vanwege hun stabiliteit en bestendigheid tegen hitte, water en vet worden deze stoffen veel toegepast in industriële processen en consumentenproducten. Diezelfde stabiliteit maakt PFAS echter zeer moeilijk afbreekbaar. Hierdoor kunnen ze zich ophopen in bodem, water en levende organismen. PFAS-verontreiniging vormt daarmee een aanzienlijk risico voor ecosystemen, voedselsystemen en de volksgezondheid.

De urgentie om PFAS-verontreiniging aan te pakken neemt snel toe. Overheden scherpen regelgeving aan en bedrijven staan onder toenemende druk om emissies te beperken en verontreinigde locaties te saneren. Tegelijkertijd zijn bestaande methoden voor monitoring en verwijdering vaak te langzaam, kostbaar of beperkt effectief. Zo kan de analyse van één watermonster tot twee weken duren en honderden euro’s kosten, waardoor grootschalige monitoring lastig uitvoerbaar is.

Om deze uitdagingen aan te pakken, leidt Wageningen University & Research een omvangrijk onderzoeksprogramma gericht op een nieuwe aanpak voor het monitoren en verwijderen van PFAS. Het project richt zich op oplossingen die niet alleen wetenschappelijk onderbouwd zijn, maar ook economisch haalbaar en toepasbaar in de praktijk.

Een belangrijk onderdeel van het project is de ontwikkeling van snelle en kosteneffectieve methoden voor PFAS-monitoring. Onderzoekers kijken opnieuw naar bestaande laboratoriumtechnieken en passen deze op innovatieve manieren aan voor PFAS-detectie. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van technieken op basis van ELISA, waarmee grote aantallen monsters in een fractie van de tijd kunnen worden geanalyseerd die conventionele methoden vereisen. Hiermee kunnen mogelijk tientallen monsters binnen enkele minuten worden geanalyseerd, waardoor zowel de tijd als de kosten aanzienlijk worden verlaagd.

Verbeterde monitoring helpt bedrijven, waterbeheerders en beleidsmakers beter inzicht te krijgen in waar PFAS-verontreiniging voorkomt en hoe deze zich verspreidt. Deze kennis is essentieel om gericht in te grijpen en risico’s effectief te beheersen.

Naast monitoring richt het project zich op het identificeren en ontwikkelen van effectieve technologieën om PFAS te verwijderen. Bestaande methoden hebben vaak beperkingen: sommige zijn energie-intensief, andere vangen slechts bepaalde PFAS-verbindingen af en veel technologieën zijn moeilijk op te schalen voor praktische toepassing.

WUR-onderzoekers evalueren en combineren daarom verschillende technologieën om de prestaties en schaalbaarheid te verbeteren. Daarbij worden ook hybride benaderingen onderzocht waarin detectie, concentratie en afbraak worden gecombineerd. Het doel is systemen te ontwikkelen die een breed scala aan PFAS-verbindingen efficiënt uit waterstromen kunnen verwijderen, waaronder industrieel afvalwater en oppervlaktewater.

Door te focussen op oplossingen die op grotere schaal kunnen worden toegepast, overbrugt het project de kloof tussen laboratoriumonderzoek en toepassing in de praktijk.

De verwachte impact van dit project is groot. Snellere monitoringsmethoden maken vroegtijdige detectie van verontreiniging mogelijk, terwijl verbeterde verwijderingstechnologieën bijdragen aan schonere watersystemen en het beperken van milieurisico’s. Dit is met name relevant voor sectoren zoals waterbeheer, industrie en landbouw, waar PFAS-verontreiniging verstrekkende gevolgen kan hebben.

Uiteindelijk draagt het project bij aan veiligere waterbronnen, een betere bescherming van de volksgezondheid en een duurzamer beheer van chemische verontreinigingen.

De verwachte impact van dit project is groot. Snellere monitoringsmethoden maken vroegtijdige detectie van verontreiniging mogelijk, terwijl verbeterde verwijderingstechnologieën bijdragen aan schonere watersystemen en het beperken van milieurisico’s. Dit is met name relevant voor sectoren zoals waterbeheer, industrie en landbouw, waar PFAS-verontreiniging verstrekkende gevolgen kan hebben.

Uiteindelijk draagt het project bij aan veiligere waterbronnen, een betere bescherming van de volksgezondheid en een duurzamer beheer van chemische verontreinigingen.