Project | De toekomst van landbouw, voedsel en natuur is serious business

Projectinformatie

In het kort
  • Start project: 01 juli 2025
  • Einde project: 01 juli 2028
  • Financier: Gieskes-Strijbis Fonds
  • Projectleider: Floor Geerling Eiff
Over

Ontwikkelingen in het groene domein liggen al jaren stil. Voor een doorbraak zijn scherpe langetermijnkeuzes nodig, zoals ‘voedsel produceren voor de regio of voor de wereldmarkt?’. Maar hoe komen landbouw-, voedsel- en natuurorganisaties samen tot doordachte keuzes voor zulke complexe vraagstukken? In dit project onderzoeken ze het samen met Wageningen University & Research. Gericht op verdieping van kennis en begrip voor elkaar. Doet, denkt of leert u mee?

Route naar doordachte langetermijnkeuzes

Aanpak

Voor gezamenlijke keuzes zijn volgens WUR diepgaande inzichten nodig. De werkelijkheid is immers complex. Keuzes rondom stikstof kunnen bijvoorbeeld effect hebben op de waterkwaliteit, en keuzes rondom extensivering van landbouw op de economie. Door de effecten en samenhang van keuzes in kaart te brengen, weet je pas echt waar je voor kiest op de lange termijn. En door standpunten af te pellen tot onderliggende waarden, creëer je common ground. Dat maakt de weg vrij voor ándere keuzes.

In dit project onderzoekt WUR samen met landbouw-, voedsel- en natuurorganisaties hoe zij die inzichten kunnen vergaren. En hoe ze op basis daarvan tot goed onderbouwde en breed gedragen langetermijnkeuzes kunnen komen.  

Op basis van verdieping en het dilemma-denken ontwikkelen vier gemengde groepen landbouw-, voedsel- en natuurorganisaties scenario’s en handelingsperspectieven. Dat doen ze voor vier grote vraagstukken in het groene domein. 

  • Toekomstbestendig ruimtegebruik
  • Duurzame en eerlijke ketens
  • De rol van Nederland in de wereldwijde en/of regionale voedselvoorziening
  • Gezonde voeding en eetpatronen

Naast inspirerende voorbeelden voor de praktijk, beleid en strategieën, leveren ze hiermee ook de bouwstenen voor een nieuwe aanpak die helpt bij het maken van goed onderbouwde langetermijnkeuzes. Zo wil WUR goed onderbouwde besluitvorming stimuleren en handvatten bieden op weg daarnaartoe.

Lees meer over de aanpak in dit project of bekijk de visual: Route naar gezamenlijke langetermijnkeuzes. 

Bekijk de visual: Route naar gezamenlijke langetermijnkeuzes

Samenwerking

Partners

Keuzes worden uiteindelijk gemaakt in de praktijk. Daarom trekken WUR en de praktijk samen op in dit project. Alle landbouw-, voedsel- en natuurorganisaties in Nederland kunnen meedoen. Van politici en beleidsmakers, ketenpartijen, sector- en brancheorganisaties, ngo’s, financiële instellingen en consumentenorganisaties tot kennisinstellingen. Zowel partijen die input zoeken voor beleid als organisaties die eigen initiatief willen nemen. De belangrijkste voorwaarden voor deelname zijn: open staan voor nieuwe perspectieven en bereid zijn om (langetermijn)keuzes te maken.

Meedoen, -denken of volgen?

Doe mee

Meedoen kan op drie verschillende manieren: van actieve deelname tot alleen het project volgen. Gedurende het hele project communiceert WUR over de stappen in het proces, tussentijdse resultaten en reflecties van deelnemers. Zo kan iedereen meedenken en -leren. 

Doe mee in een coalitie

Werk samen met coalitiegenoten aan scenario's met handelingsperspectieven. U doet diepgaande kennis, inzichten en contacten op en wordt mede-grondlegger van de nieuwe aanpak.

Meld u aan

Denk mee met een coalitie

Reflecteer op tussentijdse resultaten en deel uw expertise en ervaring. Zo geeft u mede richting aan scenario's, het actieplan en de nieuwe aanpak.

Meld u aan

Volg het project

Wel interesse, maar weinig tijd? Blijf op de hoogte en leer mee via updates, sociale media en eventuele bijeenkomsten. U doet volop nieuwe inzichten op.

Meld u aan

Wat levert het project u op?

De meerwaarde

De meerwaarde

  • Diepgaand inzicht in de stappen in het besluitvormingsproces 
  • Diepgaande kennis van de gevolgen van keuzes per vraagstuk 
  • Wetenschappelijke onderbouwing en doorrekening van oplossingsrichtingen 
  • Inspirerende scenario's met handelingsperspectieven, te gebruiken als input voor de praktijk, beleid en strategieën 
  • Een nieuwe aanpak, te gebruiken als leidraad voor andere besluitvormingsprocessen rondom complexe vraagstukken in het groene domein   
Resultaat:
Een nieuwe aanpak richting langetermijnkeuzes & diverse toekomstbeelden, eventueel aangevuld met multi-stakeholder actieplannen voor de vier vraagstukken.

Vragen over dit project?

Contact

Heeft u vragen over dit project? Neem contact met ons op.

Floor Geerling-Eiff

Projectleider

De zes dilemma's (8)

Lees meer
Nieuws

Zes knopen doorhakken voor een nieuwe visie op landbouw, voedsel en natuur

05-10-23

Een team WUR-onderzoekers identificeerde zes dilemma’s die medebepalend zijn voor de toekomst van landbouw, voedsel en natuur in Nederland.

NitrogenProtein transitionBiodiversity and resilient ecosystemsClimate-proof futuresSustainable food systemsSustainable water and land use
Nieuws

Nieuwe route naar langetermijnkeuzes voor landbouw, voedsel en natuur

08-12-25

Wageningen University & Research nodigt belanghebbenden uit om samen een aanpak te maken voor langetermijnkeuzes voor landbouw, voedsel en natuur.

KennisOnlineNitrogenProtein transitionBiodiversity and resilient ecosystemsClimate-proof futuresSustainable food systemsSustainable water and land use
Longread

Zes dilemma’s – deel 1: Wat wordt de bijdrage van Nederland aan de wereldvoedselvoorziening?

Tot 2050 zal de wereldbevolking waarschijnlijk blijven groeien tot zo’n 9,7 miljard mensen, terwijl nu al ruim 2 miljard mensen geen voedselzekerheid hebben. Hoe voeden we die groeiende bevolking op een duurzame manier en welke rol speelt Nederland daarbij?

Sustainable food systems
Longread

Zes dilemma’s – deel 2: Wat wordt de functie van de dierhouderij in Nederland?

We leven in Nederland nu met 100 miljoen kippen, ruim 11 miljoen varkens, bijna 4 miljoen runderen, 850.000 schapen en 480.000 geiten op een relatief klein oppervlak. Deze veestapel is mogelijk door de import van veevoer(grondstoffen) en grote hoeveelheden reststomen uit de levensmiddelenindustrie.

Sustainable food systems
Longread

Zes dilemma’s - deel 3: wat is de morele positie van dieren in onze voedselvoorziening?

De mens heeft altijd dieren gedomesticeerd ten behoeve van menselijke behoeften, waaronder de consumptie van dieren. Daarbij is er de laatste decennia veel meer aandacht gekomen voor dierenwelzijn en -gezondheid. Dat heeft geleid tot wetgeving en marktconcepten.

Sustainable food systems
Longread

Zes dilemma’s – deel 4: Hoeveel klimaat- en natuurdoelen willen we binnen Nederland halen?

Nederland heeft zich wettelijk verplicht om de komende 10 of 15 jaar diverse klimaat- en natuurdoelstellingen te halen, zoals de Vogel- en Habitatrichtlijn, het Klimaatakkoord en het Natuurnetwerk Nederland. Daarbij komt vermoedelijk de afspraak uit de Green Deal om in 2050 volledig klimaatneutraal te zijn. En de wet Natuurherstel die stelt dat Nederland in 2050 alle ecosystemen hersteld moet hebben. Deze doelen kennen geen uitruil tussen de Europese lidstaten.

Sustainable food systems
Longread

Zes dilemma’s – deel 5: landbouw en natuur: scheiden of verweven?

Is het beter om veel voedsel te produceren op de vruchtbaarste en voor de landbouw meest geschikte bodems, zodat er elders veel ruimte is voor natuurbescherming? Of moeten we landbouw combineren met natuurbescherming, in de vorm van bijvoorbeeld extensieve landbouw en wetlands met een voedsel- en natuurfunctie? Beide richtingen worden gezien als oplossingen om de voedselproductie te verhogen en natuur en biodiversiteit te behouden.

Sustainable food systems
Longread

Zes dilemma’s – deel 6: Hoe te sturen op consumentengedrag?

Een transitie naar een duurzaam voedselsysteem kan alleen worden gerealiseerd als het hele voedselsysteem meebeweegt, inclusief het consumentengedrag. Zolang wij niet duurzame en gezonde keuzes maken in de supermarkt, het afhaalrestaurant en de speciaalzaak, blijft het voedselsysteem een flinke impact hebben op klimaat, milieu en biodiversiteit. En die impact wordt vaak nog groter door de groei van de wereldbevolking, de toename van welvaart (waardoor mensen bijvoorbeeld meer vlees gaan eten) en verstedelijking.

Sustainable food systems