Een vertikaal verlopende moedergang met horizontale uitwaaierende larvengangen op de stam (foto: Alterra)

Dennenscheerder

De Verordeningen van het Bosschap bevatten onder meer regels ter voorkoming en bestrijding van een aantal schadelijke bastkevers, zie: www.bosschap.nl.

De Dennenscheerder is een kevertje van ongeveer 4 mm (foto: Alterra).
De Dennenscheerder is een kevertje van ongeveer 4 mm (foto: Alterra).

Een van deze bastkevers was van oudsher de Dennenscheerder Tomicus piniperda. Het risico op aantasting door de dennenscheerder heeft in Nederland in het verleden geleid tot speciale verordeningen waarbij werd geëist dat geveld naaldhout voor 15 mei uit het bos moest zijn afgevoerd. Dat voorkwam dat de larven zich konden verpoppen tot volwassen kevers die zich in het bos konden vermenigvuldigen. De Dennenscheerder maakt een karakteristiek patroon van moeder- en larvengangen in de cambiale zone van kwijnende dennen en in geveld dennenhout. De jonge volwassen kevers vliegen voor hun rijpingsvraat naar gezonde dennen waarvan ze de loten uithollen die vervolgens kunnen afbreken. Dit geeft de dennen een geschoren uiterlijk.

De Dennenscheerder is echter niet in staat om gezonde bomen te doden. De schade door vraat aan twijgen van gezonde bomen leidt hoogstens tot een verminderde bijgroei.

Doordat grote aaneengesloten bossen van grove den steeds minder voorkomen en deze bossen steeds meer gemengd raken, is het risico van plagen door de Dennenscheerder sterk gedaald. Daarnaast is de perceptie van het begrip ‘schade’ in de loop van de tijd veranderd. Uitgaande van de huidige bossamenstelling en wijze van bosbeheer zijn er geen redenen om te veronderstellen dat een Dennenscheerderpopulatie zich zodanig zal ontwikkelen dat er sprake zou kunnen zijn van een bedrijfseconomische schade die het rechtvaardigt aan het Nederlandse bosbeheer beperkingen op te leggen. Om deze redenen is de Verordening ten aanzien van de Dennenscheerder opgeheven. Er is door het Bosschap een Praktijkadvies opgesteld. Raadpleeg voor actuele informatie www.bosschap.nl.

Door de Dennenscheerder uitgeholde en afgebroken loten (foto: Jeroen Nusselein).
Door de Dennenscheerder uitgeholde en afgebroken loten (foto: Jeroen Nusselein).

Bronnen

  • Mededeling Bosschap, 2000. Bosschapsverordeningen schadelijke bosinsecten: Geen beperkingen aan bosbeheer 2001. Vakblad Natuurbeheer 40 (3): 31.
  • Moraal, L.G., R.M.W.J. Nas, M. van der Els & W. Eik. 2000. Dennenscheerder schadelijk in jonge beplantingen? Een praktijkproef voor het versoepelen van de verordeningen. Alterra-rapport 137. 42 pp. Dit rapport kan men ook downloaden.
  • Moraal, L.G. & R. Nas. 2001. Resultaten praktijkproef dennenscheerder. Vakblad Natuurbeheer 40 (3): 31-34.