Zoneren in de praktijk: (hoe) werkt dat dan?

In het kort
Activiteit- 7 december 2026
- 9.30 - 16.00 uur
- Omnia Wageningen Campus
- Keynotes, panelgesprek en interactieve werksessies
- Verkenning van kansen, dilemma’s en praktijkervaringen rond zonering voor landbouw, natuur en leefbaarheid
Hoe werkt zonering rond kwetsbare natuurgebieden in de praktijk? Tijdens het symposium Zoneren in de praktijk: (hoe) werkt dat dan? op 7 december op Wageningen Campus gaan experts en betrokkenen met elkaar in gesprek over de kansen, dilemma’s en praktijkervaringen. Met keynotes, een panelgesprek en interactieve werksessies verkennen we wat zonering betekent voor landbouw, natuur en leefbaarheid.
Concept programma
| Tijd | Programma | Informatie |
|---|---|---|
9.00 uur | Inloop en ontvangst | |
09:30 uur | Opening en welkom | Jup van ’t Veld (moderator) |
09:45 uur | Keynotes | Willem Verhagen (LVVN) |
10.30 uur | Panelgesprek | Nils Borgesius (Provincie Gelderland) |
11.00 uur | Pauze | |
11.30 uur | Ronde 1 werksessies | Bekijk hier de werksessies |
12.45 uur | Lunch | |
13:45 uur | Ronde 2 werksessies | Bekijk hier de werksessies |
15.00 uur | Plenaire afsluiting en vervolgstappen | |
16.00 uur | Borrel |
- Tijd
9.00 uur
ProgrammaInloop en ontvangst
Informatie - Tijd
09:30 uur
ProgrammaOpening en welkom
InformatieJup van ’t Veld (moderator)
André van Lammeren (WUR) - Tijd
09:45 uur
ProgrammaKeynotes
InformatieWillem Verhagen (LVVN)
Daan Boezeman (PBL)
Krijn Poppe (RLI) - Tijd
10.30 uur
ProgrammaPanelgesprek
InformatieNils Borgesius (Provincie Gelderland)
Theo Bakker (Staatsbosbeheer)
Esther de Snoo (Nieuwe Oogst)
Maria van Boxtel (Sterke Erven)
Tom Kunzler (Natuurmonumenten) - Tijd
11.00 uur
ProgrammaPauze
Informatie - Tijd
12.45 uur
ProgrammaLunch
Informatie - Tijd
15.00 uur
ProgrammaPlenaire afsluiting en vervolgstappen
Informatie - Tijd
16.00 uur
ProgrammaBorrel
Informatie
Werksessies – Ronde 1
In deze sessie brengen we een vaak onderbelichte dimensie van het zoneringsdebat naar voren: de gevolgen van ruimtelijke keuzes voor de leefbaarheid van het landelijk gebied. Terwijl discussies over landbouw, natuur en water de agenda bepalen, blijven de bredere maatschappelijke effecten op dorpen, voorzieningen, sociale infrastructuur en economische vitaliteit vaak buiten beeld. We verkennen hoe zonering deze leefbaarheidsvraagstukken raakt, en hoe omgekeerd een sterk en vitaal platteland een randvoorwaarde vormt voor toekomstbestendige zoneringsstrategieën. In een gesprek met vertegenwoordigers van lokale overheden, maatschappelijke organisaties en onderzoekers/docenten met expertise op dit vlak onderzoeken we welke dilemma’s ontstaan wanneer leefbaarheid niet expliciet wordt meegenomen, en hoe een integraal perspectief gebiedsgericht maatwerk kan versterken. Deelnemers worden actief betrokken bij het duiden van knelpunten en het verkennen van handelingsopties voor een toekomstbestendig en leefbaar platteland.
Deze sessie is een initiatief van het Rural Pact Nederland, een platform dat de brede stem en belangen van het platteland vertegenwoordigt.
Het zoneringsbeleid leidt tot veranderingen in gebieden rondom Natura 2000-gebieden. Het landschap verandert, de functie verandert, de plek verandert. Het gebied komt in beweging: dat heeft niet alleen invloed op de natuur en de biodiversiteit, het beïnvloedt ook de mensen die er wonen, werken en leven. Wat doet zo’n verandering met degene die zich verbonden voelt met deze plek? In deze sessie gaan we in op wat een plek voor jou betekent en wat het met je doet als jouw verbondenheid met een plek wordt bedreigd of verbroken. Deze inzichten gebruiken we om het gesprek aan te gaan over wat verbondenheid met een plek betekent voor het zoneringsvraagstuk.
De Nota Ruimte zet erop in dat we in ruimtelijke processen zorgvuldiger omgaan met waardevolle landbouwgronden. Maar wat betekent dit? En hoe doe je dat? We hebben een verkenning uitgevoerd en in beeld gebracht hoe de 12 provincies hier momenteel werk van maken. Graag presenteren we de resultaten van deze verschillende invalshoeken. We gaan vervolgens het gesprek aan over gewenste vervolgstappen.
In deze sessie gaan we aan de slag met vragen zoals: wat valt op bij de verschillende benaderingen? Wat leren we hiervan? Wat zou jouw advies zijn? Is een nationale regie nuttig? Herken je de ideeën voor zonering, maar ook andere werkwijzen? Wat past bij welke ruimtelijk schaalniveau? We delen ook de bevindingen van een sessie met de provincies die eerder in december zal plaatsvinden. Mogelijk kunnen we hierop in de sessie nader reflecteren.
Informatie volgt
Nu de minister van LVVN de aanpak om te komen tot ruimte voor boer, natuur en bouw verder heeft uitgewerkt, is het aan de provincies om hier invulling aan te geven. Door de juiste inzet van instrumenten kan dit beleid daadwerkelijk gerealiseerd worden. Vrijwillige kavelruil en wettelijke herverkaveling spelen hierbij een belangrijke rol. Inmiddels is met de inzet van wettelijke herverkaveling zowel een zonering, inclusief afwaardering van gronden, voorbereid als een bufferzone rondom een kwetsbaar natuurgebied gerealiseerd.
Tijdens deze presentatie lichten Carlo Vromans (ministerie van LVVN) en Marc van Geene (Kadaster) toe:
- De mogelijkheden van vrijwillige kavelruil en wettelijke herverkaveling onder de Omgevingswet;
- De rol van landinrichting binnen actuele opgaven voor landbouw, natuur, water en stikstof;
- Praktijkervaringen, succesfactoren en kansen voor toepassing in gebiedsprocessen.
Informatie volgt
Wonen in het buitengebied kan een kiem kan zijn voor vitalisering van het buitengebied.
- ‘Klein wonen’ als vliegwiel voor revitalisering van het buitengebied. Peel Natuurdorpen wil ‘landschapslandbouw’ realiseren: mega veel nieuwe natuur, betaald door "klein en fijn wonen in tiny houses in nieuwe natuur op landbouwgrond.” Boeren en gemeenten zien kansen, maar de weg naar realisatie blijkt beleidsmatig lastig.
- OverErven is een ontwerpend onderzoek dat verkent hoe wonen op erven het buitengebied kan vitaliseren. In grondverbonden (gebiedscooperaties) bouwen eigenaren van erven, bewoners en agrariers langjarig samen aan de ontwikkeling en verduurzaming van een gebied. Door Wing, HNS en Witteveen en Bos.
Praktijkervaring en theorie komen samen in deze sessie met 2 presentaties en met veel ruimte voor een gesprek."
Informatie volgt
Werksessies – Ronde 2
In het landelijk gebied komen veel opgaven samen: landbouw, natuur, water, klimaat, wonen en leefbaarheid. Hoe breng je deze opgaven bij elkaar en zorg je dat ambities ook uitvoerbaar worden? In deze interactieve sessie verkennen we het omgevingsprogramma als verbindend instrument tussen visie en uitvoering.
Aan de hand van de Handreiking Omgevingsprogramma Landelijk Gebied gaan we met deelnemers aan de slag met de belangrijkste stappen en keuzes bij het opstellen van een programma. We staan stil bij de samenhang tussen inhoud, proces, samenwerking en uitvoering en wisselen ervaringen uit over wat gemeenten nodig hebben om van ambities tot concrete handelingsperspectieven te komen.
Informatie volgt
Informatie volgt
Informatie volgt
Informatie volgt
Informatie volgt
Informatie volgt
Informatie volgt
Praktische informatie
Datum
09:30 - 16:00


