Voedselverspilling supermarkten blijft op laagste niveau sinds start metingen
- ir. HM (Martijntje) Vollebregt
- WR Onderzoeker
Nederlandse supermarkten houden hun voedselverspilling voor het derde jaar op rij op het laagste niveau sinds de start van de metingen in 2018. Na een sterke daling in de afgelopen jaren lijkt de afname voorlopig te stabiliseren. Dat blijkt uit de nieuwste editie van de Retail Monitor Voedselverspilling, gebaseerd op gegevens van (online) supermarkten.
Tussen 2018 en 2023 wisten supermarkten hun verspilling flink terug te dringen. De afgelopen twee jaar bleven de voedselverliezen van supermarkten echter vrijwel onveranderd: 1,2 procent van al het voedsel in de supermarkt gaat niet naar mensen, maar bijvoorbeeld naar dieren, de stort of de composthoop. De daadwerkelijke voedselverspilling (voedsel dat ook niet door dieren wordt benut) lag met 0,9 procent eveneens op het laagste niveau in acht jaar. Achter dat stabiele totaalbeeld gaan wel verschillen tussen productgroepen schuil. Zo gaan er bij supermarkten minder brood en vers vlees en vis verloren, terwijl de verliezen van zuivel, eieren en gekoelde kant-en-klaarmaaltijden juist toenemen ten opzichte van het vorige jaar. Volgens de onderzoekers vraagt dat om gerichte maatregelen binnen productcategorieën.
Slimme maatregelen leveren resultaat op
Dat zulke gerichte acties werken, blijkt uit de verminderde verliezen van brood. Mede door acties zoals ‘brood van gisteren’ aanbieden en betere vraagprognoses met AI, verliezen supermarkten bijna een derde minder brood ten opzichte van de eerste meting in 2018. Toch valt er nóg meer winst te halen, denkt Martijntje Vollebregt, de Wageningse onderzoeker die de gegevens analyseerde. “Absoluut gezien liggen hier nog kansen om verder te reduceren”, zegt ze. “Ook kun je verliezen wegen op basis van hun CO2-footprint.” Het gaat dan om de klimaatvoetafdruk van die producten. “Logischerwijs neemt het aandeel van brood dan af”, aldus Vollebregt.
Vlees en vis hebben daarentegen een relatief grote klimaatvoetafdruk. Juist in deze productcategorie boeken supermarkten flinke vooruitgang: vorig jaar namen de verliezen met twintig procent af ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee liggen de verliezen inmiddels bijna de helft lager dan in 2018. Doordat vlees en vis relatief veel bijdragen aan de CO₂-uitstoot, levert deze afname dus ook een belangrijke klimaatwinst op. De inspanningen van de retailsector om zowel verspilling als klimaatimpact terug te dringen lijken daarmee hun vruchten af te werpen.
“Elke winkel, elk schap en elk seizoen biedt weer nieuwe kansen om verspilling verder terug te dringen.”
- Latoya Balogun
- Manager duurzame ketens en voedingsmiddelen bij Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL)
Ontwikkeling van het voedselverlies per productcategorie in Nederlandse supermarkten tussen 2018 en 2025, uitgedrukt als percentage van het verkoopvolume. De grootste afname is zichtbaar bij brood, afbakbrood en banket, terwijl het verlies bij zuivel, eieren en gekoelde kant-en-klaarproducten in 2025 licht hoger ligt dan in voorgaande jaren.
Zuivel en kant-en-klaar producten vragen om extra aandacht
Hoewel supermarkten in veel productgroepen dus vooruitgang boeken, blijft er in andere categorieën ruimte voor verbetering. In 2025 gooiden supermarkten een derde meer zuivel, eieren en gekoelde kant-en-klaar producten – zoals sla in zak en verse pizza – weg dan het jaar ervoor. Wel ging daarvan nog een deel naar veevoer en andere hoogwaardige toepassingen. Daarmee steeg het verlies naar bijna hetzelfde niveau als in het startjaar 2018. Mogelijk komt dat doordat deze categorieën de afgelopen jaren flink zijn gegroeid en supermarkten dus nieuwe producten introduceerden. Die hebben een korte houdbaarheid, en bovendien kunnen supermarkten lastiger voorspellen of zulke nieuwe producten aanslaan en hoeveel consumenten ervan kopen. Ook hebben sinaasappelschillen mogelijk bijgedragen aan de toename, vermoedt Vollebregt. “De schillen die overblijven na het persen vallen onder afval, al worden ze nog wel gebruikt voor andere toepassingen zoals veevoer en zeep”, legt ze uit. “Dit is het eerste jaar dat we die schillen opnemen in onze analyse. De schillen zijn voedselresten, ze dragen niet bij aan de verspilling.”
Dat de voedselverspilling nu al jaren op een laag niveau ligt, betekent volgens de onderzoekers niet dat we de grens hebben bereikt. Juist de verschillen tussen productgroepen laten zien waar nog winst te behalen valt. Nieuwe technieken, betere vraagvoorspellingen en gerichte maatregelen kunnen supermarkten helpen om de resterende verliezen nog verder terug te dringen. "Supermarkten zoeken continu naar de juiste balans tussen innovatie, efficiëntie en zo min mogelijk voedselverspilling”, zegt Latoya Balogun, manager duurzame ketens en voedingsmiddelen van Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL). “Dat we dit derde jaar op rij op een stabiel laag niveau uitkomen, laat zien dat de aanpak werkt, maar we gaan uiteraard niet achteroverleunen: elke winkel, elk schap en elk seizoen biedt weer nieuwe kansen om verspilling verder terug te dringen.”
Toine Timmermans, directeur Samen Tegen Voedselverspilling: "De Retail lijkt als sector nog steeds op schema te liggen om de doelstelling van vijftig procent reductie in 2030 te gaan halen. Hun aanpak werkt, dat zie je met name bij brood en verse vlees- en visproducten. De uitdaging is om dit door te trekken naar de andere categorieën met slimmer bestelbeheer, meer grip op houdbaarheid en door medewerkers goed te betrekken."
Aandeel van verschillende productcategorieën in de totale voedselverliezen van Nederlandse supermarkten in 2025, uitgedrukt in kilogrammen. Brood, afbakbrood en banket leveren met 30,6% de grootste bijdrage aan het totale voedselverlies, gevolgd door aardappels, groenten en fruit (27,6%) en zuivel, eieren en gekoelde kant-en-klaarproducten (24,6%).
Cijfers per productgroep
De Monitor Voedselverspilling brengt sinds 2018 voedselverspilling en voedselverliezen in kaart. In 2025 lag het totale verlies op 1,2 procent (en de totale verspilling op 0,9 procent). Per productgroep verloren supermarkten in 2025:
- brood, afbakbrood en banket: 5,3% (t.o.v. 7,7% in 2018)
- vers vlees en verse vis: 1,6% (t.o.v. 2,9% in 2018)
- aardappelen, groenten en fruit: 2,0% (t.o.v. 2,7% in 2018)
- zuivel, eieren, gekoelde kant-en-klaarproducten: 1,5% (t.o.v. 1,4% in 2018)
- overige verse en houdbare producten: 0,3% (t.o.v. 0,4% in 2018)
Het jaarlijkse onderzoek is geïnitieerd door de stichting Samen Tegen Voedselverspilling en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL) en wordt gefinancierd door het ministerie van LVVN. Wageningen University & Research (WUR) voerde het onderzoek uit op basis van zelfrapportage door (online) supermarkten. De onderzoekers gebruikten daarbij een aanpak gebaseerd op de bewezen Target-Measure-Actmethodiek. De resulterende data en inzichten kunnen leiden tot nieuwe reductiestrategieën.
Aan de monitor werkten elf partijen mee: Albert Heijn, Aldi, DekaMarkt, Dirk, Hoogvliet, Jumbo, Lidl, Plus, de online supermarkten Picnic en Crisp en maaltijdboxleverancier Hello Fresh. Samen beslaan de supermarkten circa negentig procent van de markt.
Benieuwd naar de verspillingscijfers in jouw sector?
WUR heeft samen met de stichting Samen Tegen Voedselverspilling en haar stakeholders templates ontwikkeld die het mogelijk maken voedselverspilling te meten in de hele voedselketen én sectorspecifiek. Ook hebben we methoden ontwikkeld om de conversie naar impact te berekenen. Benieuwd hoe dit werkt voor jouw sector? Neem contact met ons op.
Heeft u een vraag?
Stel uw vraag over voedselverspilling aan onze expert:
Meer over het project
Lees meer
Volg Wageningen University & Research op social media
Blijf op de hoogte en lees meer op onze social kanalen.