Biodiversiteit

Ons hele menselijk bestaan is direct of indirect afhankelijk van biodiversiteit. Naast ons voedsel is ook het overgrote deel van onze bouwmaterialen, medicijnen en industriële grondstoffen van biologische oorsprong. Biodiversiteit vertegenwoordigt een grote economische en maatschappelijke waarde. Minimaal 40% van de wereldeconomie en 80% van de behoeften van de armsten van de wereld is afhankelijk van natuurlijke hulpbronnen. Toch staat de biodiversiteit in de wereld onder grote druk. Volgens sommige biologen is er op dit moment sprake van de zesde uitstervingsgolf – de eerste die door de mens is veroorzaakt.

Werken aan biodiversiteit: De Wageningse aanpak

In het onderzoek van Wageningen University & Research gaan wij er van uit dat de natuur geen grondstof is, maar een partner die ons leven ondersteunt. Langs die weg werken we aan innovaties om herstel en beheer van biodiversiteit mogelijk te maken, genetische diversiteit te vernieuwen en te verbeteren, om te komen tot robuuste ecosystemen en landbouwsystemen die weerstand bieden aan klimaatverandering en vervuiling en die ook in de toekomst essentiële diensten en goederen leveren. Het begrijpen van de dynamiek van de veerkracht van ecosystemen is daarbij essentieel. We werken samen met maatschappelijke partners om van het herstel van ecosystemen een 'investering' in de toekomst te maken.

Bijen en andere bestuivende insecten

De honingbij is maar één van de 350 soorten bijen die je in Nederland kunt aantreffen. Wilde bijen (hommels en solitair levende bijen) vormen een enorme diversiteit aan bestuivers. Zowel in natuurgebieden als in de stad voelen deze bijen zich thuis. Onderzoekers van Wageningen University & Research bekijken niet alleen welke factoren van belang zijn voor de gezondheid van honingbijen, maar ook voor die van andere bestuivende insecten.

Weidevogels

De weidevogelstand in Nederland ontwikkelt zich al decennia negatief. Alleen een duidelijke verbetering van zowel inrichting als beheer van de huidige weidevogelgebieden kan leiden tot een duurzame populatie.

Biodiversiteit in de landbouw

De bodem en biodiversiteit zijn belangrijk voor toekomstbestendige landbouw. Hierbij is agroecologie het uitgangspunt, waar natuurlijke processen centraal staan om te komen tot een rendabele productie. Voorbeelden hiervan zijn strokenteelt, mengteelt en agroforestry.

Weerbare bloemen en planten

Bloemen en planten kunnen met biodiversiteit hun natuurlijke weerbaarheid terugkrijgen, waarmee ze ziekten en plagen in toom houden. Dit kan via weerbare bodems, weerbare planten en weerbare teeltsystemen. We kunnen hiervoor technieken gebruiken als gewasrotatie, mengteelt of bloeiende akkerranden met waardplanten voor nuttige insecten. Maar ook met de modernste gereedschappen om die natuurlijke weerbaarheid te begrijpen. Zo kunnen we de enorme verzameling micro-organismen in de bodem in kaart brengen en toepassingen voor de praktijk ontwikkelen.

Melkveehouderij

Het belang van biodiversiteit voor het imago en de exportpositie van de Nederlandse melkveehouderij neemt snel toe. De zuivelsector heeft daarom zichzelf als doel gesteld om de biodiversiteit te behouden op minimaal het niveau van 2011. De Dairy Campus van WUR verkent hoe ze de boer, burger en koe verder kan brengen naar meer biodiversiteit.

Biodiversiteit in zee en zoetwater

Zeeën en rivieren zijn rijk aan leven. Maar ook onder water wordt de biodiversiteit bedreigd door invloed van de mens. Experts van Wageningen University & Research doen onderzoek naar vele aspecten van mariene en aquatische rijkdommen, van plastic afval en windmolenparken in de Noordzee tot koraalriffen en haaien op de Sababank.

Data voor beleid

Het gemeenschappelijk belang van biodiversiteit is vastgelegd in de Convention of Biological Diversity (CBD). In Nederland is NLBIF het Nederlandse data-knooppunt van de Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Wageningen University & Research participeert met diverse instituten in NLBIF/ GBIF en is momenteel een van de grootste Europese leveranciers van open data over biodiversiteit. Het Nederlandse Compendium voor de Leefomgeving met veel feiten en cijfers over natuur en milieu wordt mede uitgegeven door Wageningen University & Research.

Waarde creëren voor en met de natuur

De eeuwenoude relatie tussen landbouw en natuur staat vandaag de dag sterk in de belangstelling. Hoe zorgen we voor een gezonde balans tussen het benutten van natuur voor bijvoorbeeld recreatie en landbouw en het behoud en beheer van natuur? Hierbij zien wij een uitdaging om op zoek te gaan naar verdienmodellen waar de natuur een vast onderdeel van is. Kern van het verdienmodel is dat niet alleen geld wordt verdiend met bijvoorbeeld agrarische productie. Er wordt ook waarde gecreëerd voor en mét de natuur.

Biodiversiteit in de stad

In de stad hebben we de natuur keihard nodig, bijvoorbeeld om regenwater af te voeren en hitte te temperen. Bomen zorgen voor schonere lucht, bijen bestuiven bloemen en groen is aantoonbaar goed voor ons welzijn. Bovendien is de natuur in zichzelf al waardevol. Daarom werken Wageningse onderzoekers aan projecten rond bedreigde dieren en planten in de stad, tiny forests, natuurinclusief bouwen, stadslandbouw en groene bedrijfsterreinen.

Meer informatie in onze biodiversiteitsdossiers: