Natuur & Milieu

WOT Natuur & Milieu (WOT-NM) draagt zorg voor een deskundige en betrouwbare uitvoering van de wettelijke onderzoekstaken voor het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) op het beleidsterrein van natuur en milieu.
Alle relevante KennisOnline WOT-NM-publicaties zijn op Research@WUR samengebracht in één overzicht.

De Wettelijke Onderzoekstaken (WOT) Natuur & Milieu is een van de zes WOT-programma’s van Wageningen University & Research. De overheid heeft voor haar beleid kennis nodig over natuur, landschap en milieu. De Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu levert deze informatie, zodat de overheid haar beleid kan baseren op betrouwbare gegevens. Deze animatie introduceert de verschillende onderzoekstaken die de WOT Natuur en Milieu uitvoert.
Lees in het WOT Magazine meer over de Wettelijke Onderzoekstaken (WOT) die WUR uitvoert voor de overheid.
Ambitie
WOT-NM heeft als ambitie wetenschappelijke kennis op te sporen en samen met partners verder uit te bouwen en toe te passen. Het gaat daarbij om kennis van de fysieke omgeving, de interactie met de sociaal-economische omgeving en de effecten op mensen, natuur en milieu.
Opdrachtgevers
De belangrijkste opdrachtgevers van WOT-NM zijn het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en het Planbureau voor de Leefomgeving (namens het ministerie van LVVN).
WOT-NM voert de wettelijke taken uit voor of in naam van het ministerie van LVVN. Het onderzoek is gericht op het nationale beleid. De taken zijn voor vijf jaar vastgelegd in uitvoeringsovereenkomsten tussen Wageningen Research en LVNN. De meeste wettelijke onderzoekstaken kennen al een langere historie, zoals de planbureaufuncties, die soms terugvoeren tot de jaren zeventig van de vorige eeuw.
Verder verricht WOT-NM taken voor de wettelijke verplichte informatievoorziening natuur en milieu, voor het uitvoeren van natuur- en milieutoetsen (zoals werkzaamheden voor de Commissie Toelating Bestrijdingsmiddelen) en voor het nakomen van verplichtingen van LVVN in het kader van (internationale) overeenkomsten op natuur- en milieuwetenschappelijk gebied (zoals de deelname aan internationale comités ter bescherming van walvissen).
We hanteren als aanpak de oriëntatie op de kennisketen. Dat betekent dat wordt geïnvesteerd in een optimale kennisinfrastructuur binnen Wageningen Research en in de wederzijdse kennisuitwisseling met bijvoorbeeld het Planbureau voor de Leefomgeving en gegevensleveranciers. Onze kennisvelden zijn: biodiversiteit, landschap, natuur in bestuur en samenleving, natuur in economische context en de ruimtelijke, milieu-, bodem- en watercondities voor natuur.
WOT-NM is als programma georganiseerd in een netwerkstructuur. Met een budget voor circa 50 fte werken in de praktijk jaarlijks ruim 200 experts van WUR mee aan de uitvoering van ons werk.
Het kwaliteitsmanagementsysteem van WOT-NM is ISO-9001:2015 gecertificeerd. WOT-NM zorgt voor een structurele kwaliteitsborging van door Wageningen Research ontwikkelde en beheerde modellen, indicatoren en (ruimtelijke) databestanden, die essentieel zijn voor de uitvoering van de Wettelijke Onderzoekstaken Natuur & Milieu.
Commissie van Deskundigen Meststoffenwet
Onze expertisegebieden
Agromilieu
In het expertisegebied Agromilieu worden taken uitgevoerd voor het nationaal- en internationaal beleid voor de agrarische keten, waaronder Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM).
WOT-NM ondersteunt de Directie Plantaardige Agroketens en Voedselkwaliteit van het ministerie van LVVN op het gebied van:
- Advisering mestbeleid.
WOT-NM verzorgt adviezen via de Commissie van Deskundigen Meststoffenwet en ondersteunt laboratoria bij het analyseren van mestmonsters. - Modelinstrumentarium toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft een modelinstrumentarium nodig om de toelating van gewasbeschermingsmiddelen te kunnen beoordelen. WOT-NM ontwikkelt en onderhoudt deze modellen. - Taakgroep Landbouw en Landgebruik van de emissieregistratie.
De Emissieregistratie levert cijfers voor nationale en internationale rapportages, zoals de Balans van de Leefomgeving en het Kyoto Protocol. Via WOT-NM levert het ministerie van LVVN een bijdrage aan de tijdige levering van de emissiecijfers voor landbouw en Land Use, Land Use Change and Forestry (LULUCF).
Informatievoorziening Natuur
Het ministerie van LVVN is verantwoordelijk voor de implementatie van internationale wetten en -verdragen om de biodiversiteit, inclusief bossen en landschap, in Nederland te behouden en te herstellen. De internationale beleidsdoelen voor het behoud en herstel van biodiversiteit zijn vastgelegd in diverse wetten en verdragen. De overheid dient verantwoording af te leggen over hoe men internationale beleidsdoelen (ten aanzien van het behoud en herstel van biodiversiteit) realiseert. Deze verantwoording vindt plaats via verplichte rapportages. In het expertisegebied Informatievoorziening Natuur ondersteunt WOT-NM het ministerie van LVVN bij het maken van deze rapportages voor onder andere:
- Diverse internationale biodiversiteitsverdragen.
- Europese wet- en regelgeving voor natuur.
- Internationale afspraken over behoud en beheer van bossen.
WOT Informatievoorziening Natuur heeft een eigen webportaal dat toegang biedt tot informatie die relevant is voor deze verantwoording.
Periodieke evaluatie natuurbeleid
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) brengt periodieke evaluaties van het natuurbeleid uit. Vanuit het expertisegebied Periodieke Evaluatie Natuurbeleid levert WOT NM de kennis over bos, natuur en landbouw aan voor deze evaluaties.
Dit expertisegebied omvat wettelijke taken die WUR uitvoert in opdracht van het ministerie van LVVN voor het PBL. Op grond van de Omgevingswet heeft het PBL als taak om periodiek te rapporteren over de toestand van de natuur en de voortgang van het natuurbeleid. PBLbrengt eenmaal per twee jaar een Balans van de Leefomgeving en andere periodieke (lerende) evaluaties van het beleid uit. Het doel van beide rapportages is de overheid te voorzien van de juiste informatie over de beleidsuitvoering, de voortgang en nieuwe ontwikkelingen in bos, natuur en landschap in relatie tot o.a. landbouw, klimaat, circulaire economie en stedelijke ontwikkeling.
Periodieke verkenning natuurbeleid
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) brengt periodieke integrale (Natuur)verkenningen uit. Vanuit het expertisegebied Periodieke Verkenning Natuurbeleid levert WOT Natuur & Milieu de kennis over bos, natuur en landbouw aan voor deze evaluaties.
Het Expertisegebied Periodieke verkenning van het natuurbeleid omvat wettelijke taken die WUR uitvoert in opdracht van het ministerie van LVVN voor het PBL. Op grond van de Omgevingswet heeft het PBL als taak om eenmaal per vier jaar een integrale (Natuur)verkenning uit te brengen, met als doel de strategische discussies rond het natuurbeleid te voeden. In deze integrale rapportage komt niet alleen de toestand van de natuur aan bod, maar ook het context-specifieke ‘belang van de natuur’ in andere sectoren, zodat een natuurinclusieve samenleving vorm kan krijgen.
Netwerk Ecologische Monitoring
Het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) bestaat uit 17 meetprogramma's die uit 43 verschillende meetnetten bestaan. Deze meetnetten zijn gericht op het systematisch verzamelen van natuurgegevens, zodat de trends in verspreiding en abundantie van flora en fauna kunnen worden berekend. Het expertisegebied Netwerk Ecologische Monitoring (NEM), binnen de WOT-NM, richt zich op de algemene coördinatie van deze meetnetten. De meetnetten worden uitgevoerd door landelijke soortenorganisaties, Sovon en de provincies. Er zijn zo’n 16.500 vrijwilligers betrokken bij het veldwerk voor deze meetnetten.
Het NEM levert de verzamelde gegevens aan het CBS. Het CBS berekent vervolgens de trends en levert deze aan het PBL (voor natuurverkenningen en Balans van de Leefomgeving) en bijvoorbeeld aan het expertisegebied WOT Informatievoorziening Natuur, waar de informatie van het NEM wordt gebruikt voor de verplichte rapportages op grond van nationale en internationale verdragen en EU-richtlijnen.
Bodem en Landgebruik
Het expertisegebied Bodem en Landgebruik zorgt voor het beheren en beschikbaar stellen van actuele gegevens over bodem, terreinvormen, grondwaterspiegel en landgebruik in Nederland.
Voor onderbouwde beleidskeuzes over het gebruik van de boven- en ondergrond, heeft de overheid goede gegevens en modellen nodig. De Wet basisregistratie ondergrond is ingevoerd om gegevens en modellen over de ondergrond van Nederland aan iedereen beschikbaar te stellen. Dat gebeurt in de Basisregistratie Ondergrond (BRO), een door de overheid aangewezen registratie van gegevens over de geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond.
Het ministerie van LVVN is verantwoordelijk voor het beheren en actueel houden van gegevens over bodem, terreinvormen en grondwaterspiegeldiepte in de BRO. LVVN delegeert deze taken naar Wageningen Environmental Research (WENR) in WOT-NM. Voor het beleid van LVVN en voor andere wettelijke onderzoekstaken ontwikkelt WENR ook thematische kaarten, onder andere van het grondgebruik in Nederland. Deze taken vallen allemaal onder het expertisegebied Bodem en Landgebruik van WOT-NM.
Agromilieu
In het expertisegebied Agromilieu worden taken uitgevoerd voor het nationaal- en internationaal beleid voor de agrarische keten, waaronder Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM).
WOT-NM ondersteunt de Directie Plantaardige Agroketens en Voedselkwaliteit van het ministerie van LVVN op het gebied van:
- Advisering mestbeleid.
WOT-NM verzorgt adviezen via de Commissie van Deskundigen Meststoffenwet en ondersteunt laboratoria bij het analyseren van mestmonsters. - Modelinstrumentarium toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft een modelinstrumentarium nodig om de toelating van gewasbeschermingsmiddelen te kunnen beoordelen. WOT-NM ontwikkelt en onderhoudt deze modellen. - Taakgroep Landbouw en Landgebruik van de emissieregistratie.
De Emissieregistratie levert cijfers voor nationale en internationale rapportages, zoals de Balans van de Leefomgeving en het Kyoto Protocol. Via WOT-NM levert het ministerie van LVVN een bijdrage aan de tijdige levering van de emissiecijfers voor landbouw en Land Use, Land Use Change and Forestry (LULUCF).
Informatievoorziening Natuur
Het ministerie van LVVN is verantwoordelijk voor de implementatie van internationale wetten en -verdragen om de biodiversiteit, inclusief bossen en landschap, in Nederland te behouden en te herstellen. De internationale beleidsdoelen voor het behoud en herstel van biodiversiteit zijn vastgelegd in diverse wetten en verdragen. De overheid dient verantwoording af te leggen over hoe men internationale beleidsdoelen (ten aanzien van het behoud en herstel van biodiversiteit) realiseert. Deze verantwoording vindt plaats via verplichte rapportages. In het expertisegebied Informatievoorziening Natuur ondersteunt WOT-NM het ministerie van LVVN bij het maken van deze rapportages voor onder andere:
- Diverse internationale biodiversiteitsverdragen.
- Europese wet- en regelgeving voor natuur.
- Internationale afspraken over behoud en beheer van bossen.
WOT Informatievoorziening Natuur heeft een eigen webportaal dat toegang biedt tot informatie die relevant is voor deze verantwoording.
Periodieke evaluatie natuurbeleid
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) brengt periodieke evaluaties van het natuurbeleid uit. Vanuit het expertisegebied Periodieke Evaluatie Natuurbeleid levert WOT NM de kennis over bos, natuur en landbouw aan voor deze evaluaties.
Dit expertisegebied omvat wettelijke taken die WUR uitvoert in opdracht van het ministerie van LVVN voor het PBL. Op grond van de Omgevingswet heeft het PBL als taak om periodiek te rapporteren over de toestand van de natuur en de voortgang van het natuurbeleid. PBLbrengt eenmaal per twee jaar een Balans van de Leefomgeving en andere periodieke (lerende) evaluaties van het beleid uit. Het doel van beide rapportages is de overheid te voorzien van de juiste informatie over de beleidsuitvoering, de voortgang en nieuwe ontwikkelingen in bos, natuur en landschap in relatie tot o.a. landbouw, klimaat, circulaire economie en stedelijke ontwikkeling.
Periodieke verkenning natuurbeleid
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) brengt periodieke integrale (Natuur)verkenningen uit. Vanuit het expertisegebied Periodieke Verkenning Natuurbeleid levert WOT Natuur & Milieu de kennis over bos, natuur en landbouw aan voor deze evaluaties.
Het Expertisegebied Periodieke verkenning van het natuurbeleid omvat wettelijke taken die WUR uitvoert in opdracht van het ministerie van LVVN voor het PBL. Op grond van de Omgevingswet heeft het PBL als taak om eenmaal per vier jaar een integrale (Natuur)verkenning uit te brengen, met als doel de strategische discussies rond het natuurbeleid te voeden. In deze integrale rapportage komt niet alleen de toestand van de natuur aan bod, maar ook het context-specifieke ‘belang van de natuur’ in andere sectoren, zodat een natuurinclusieve samenleving vorm kan krijgen.
Netwerk Ecologische Monitoring
Het Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) bestaat uit 17 meetprogramma's die uit 43 verschillende meetnetten bestaan. Deze meetnetten zijn gericht op het systematisch verzamelen van natuurgegevens, zodat de trends in verspreiding en abundantie van flora en fauna kunnen worden berekend. Het expertisegebied Netwerk Ecologische Monitoring (NEM), binnen de WOT-NM, richt zich op de algemene coördinatie van deze meetnetten. De meetnetten worden uitgevoerd door landelijke soortenorganisaties, Sovon en de provincies. Er zijn zo’n 16.500 vrijwilligers betrokken bij het veldwerk voor deze meetnetten.
Het NEM levert de verzamelde gegevens aan het CBS. Het CBS berekent vervolgens de trends en levert deze aan het PBL (voor natuurverkenningen en Balans van de Leefomgeving) en bijvoorbeeld aan het expertisegebied WOT Informatievoorziening Natuur, waar de informatie van het NEM wordt gebruikt voor de verplichte rapportages op grond van nationale en internationale verdragen en EU-richtlijnen.
Bodem en Landgebruik
Het expertisegebied Bodem en Landgebruik zorgt voor het beheren en beschikbaar stellen van actuele gegevens over bodem, terreinvormen, grondwaterspiegel en landgebruik in Nederland.
Voor onderbouwde beleidskeuzes over het gebruik van de boven- en ondergrond, heeft de overheid goede gegevens en modellen nodig. De Wet basisregistratie ondergrond is ingevoerd om gegevens en modellen over de ondergrond van Nederland aan iedereen beschikbaar te stellen. Dat gebeurt in de Basisregistratie Ondergrond (BRO), een door de overheid aangewezen registratie van gegevens over de geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond.
Het ministerie van LVVN is verantwoordelijk voor het beheren en actueel houden van gegevens over bodem, terreinvormen en grondwaterspiegeldiepte in de BRO. LVVN delegeert deze taken naar Wageningen Environmental Research (WENR) in WOT-NM. Voor het beleid van LVVN en voor andere wettelijke onderzoekstaken ontwikkelt WENR ook thematische kaarten, onder andere van het grondgebruik in Nederland. Deze taken vallen allemaal onder het expertisegebied Bodem en Landgebruik van WOT-NM.
Aanmelden nieuwsbrief WOT’s New
Contact
Stel uw vraag over de wettelijke onderzoekstaak Natuur & Milieu aan onze afdelingshoofd:
drs. PJW (Paul) Hinssen
Hoofd WOT Natuur & Milieu



